Κάποτε, στα χρόνια της Κατοχής, ένα κοριτσάκι είδε έναν Ιταλό στρατιώτη να κατευθύνεται προς την είσοδο του σπιτιού. Για να τον αντιμετωπίσει, η μικρούλα, που ήταν μόνη στο σπίτι, μεταμφιέστηκε. Φόρεσε το παλτό του μπαμπά, που σερνόταν μέχρι το πάτωμα, φόρεσε και το καπέλο του που της έκρυβε το μισό πρόσωπο και, όταν χτύπησε το κουδούνι, άνοιξε την πόρτα και του είπε χοντραίνοντας τη φωνή: «Είμαι ο Καλογερόπουλος! Να φύγεις αμέσως και να μην ξανάρθεις στο σπίτι μου!»

Αντί να τα βάλει με ένα φοβισμένο και ταυτόχρονα αγριεμένο πλασματάκι, ο Ιταλός προτίμησε να κάνει μεταβολή και να φύγει. Και επί πολλά χρόνια η Ξένια Καλογεροπούλου, γιατί αυτή ήταν η μικρούλα, πίστευε ότι είχε τρομοκράτησει και είχε κατατροπώσει τον εχθρό. Ενας «Μικρός Ηρωας» θηλυκού γένους τρέπει σε άτακτη φυγή τον «άπιστο Ιταλό», πολλά χρόνια προτού τα φυλλάδια του «Μικρού Ηρωα» εμφανιστούν στα περίπτερα.

Η Ξένια Καλογεροπούλου αφηγήθηκε αυτή την ιστορία στα «Ταξίδια στη μνήμη» (ΕΤ1). Και άλλοι αυτοβιογραφούμενοι ηθοποιοί, στην ίδια σειρά, τόνισαν τον ρόλο που έπαιξαν τα βιβλία στην ανάπτυξη της φαντασίας τους, τον ρόλο που και σήμερα παίζουν τα βιβλία στη ζωή τους.

Οχι πως τα βιβλία είναι το παν. Η ζωή είναι δουλειά, είναι παιχνίδι, είναι μάθηση και υποχρεώσεις, είναι έρωτας και παρεξηγήσεις, είναι αποτυχίες και κουταμάρα, είναι και πλήξη, είναι πόνος και ματαίωση. Τα βιβλία και γενικότερα η τέχνη δεν είναι υποκατάστατο της ζωής, αλλά μας βοηθούν να βλέπουμε τη ζωή με άλλο μάτι. Ομως και η τηλεόραση μάς αναγκάζει να βλέπουμε τη ζωή με άλλο μάτι. Με το μάτι του εφήμερου, με το μάτι της ημιμάθειας, της τσαπατσουλιάς και της αφασίας.

Η Ξένια Καλογεροπούλου είχε την τύχη να μεγαλώσει σε ένα σπίτι γεμάτο βιβλία. Κάθε ζωγραφιά που συναντούσε στα βιβλία των παραμυθιών ήταν η αφορμή για να πλάσει τις δικές της ιστορίες, για να χτίσει έναν δικό της κόσμο. Με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο, έκανε κάτι ανάλογο και για το παιδικό θέατρο, με τη διαφορά ότι τον κόσμο που έπλασε με τον «Οδυσσεβάχ», το «Σκλαβί» και τους άλλους μικρούς ήρωες της σκηνής δεν τον κράτησε για τον εαυτό της αλλά τον μοιράστηκε με τους πιο αυστηρούς κριτές, με δεκάδες χιλιάδες παιδιά.

Δυστυχώς, πολύ περισσότερα είναι τα παιδιά που δεν γνωρίζουν το θέατρο και το βιβλίο, αλλά ζουν στον μικρομέγαλο κόσμο της τηλεόρασης, έναν κόσμο ρηχό και ξιπασμένο, επιθετικό και φωνακλάδικο. Ο Ψινάκης, ο Μαρτάκης, ο Μαζωνάκης, η Αννίτα Πάνια, ο Παρασκευάς Βας Βας μετατρέπονται σε πρότυπα προς μίμηση, ενώ η Εφη Θώδη (και όχι η Δόμνα Σαμίου ή ο Χρόνης Αηδονίδης) επιβάλλεται ως αυθεντική εκπρόσωπος του δημοτικού τραγουδιού και η Μαρία η Ασχημη παίρνει τη θέση της Σταχτοπούτας και της Χιονάτης.

Ομως αυτά τα παιδιά, τα τηλεζυμωμένα, που όλοι και όλα τα σπρώχνουν να γίνουν παθητικοί καταναλωτές, είναι οι Μικροί Ηρωες του μέλλοντος, αυτά θα ζήσουν σε έναν κόσμο δίχως δίχτυ ασφαλείας, δίχως «κεκτημένα». Και για να ζήσουν -όχι απλώς να επιβιώσουν- στους νέους δύσκολους καιρούς, για να τρομάξουν τον μπαμπούλα που τους την έχει στημένη, δεν αρκεί να φορέσουν τη ρεπούμπλικα και το μακρύ παλτό του πατέρα.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")