Με τα πολλά πρόσωπα, τις αντιφατικές όψεις της σημερινής Τουρκίας ασχολήθηκε το ντοκιμαντέρ «Εκλογές 2007 - Η Τουρκία σε σταυροδρόμι» του Φίλιου Στάγκου, που προβλήθηκε προχθές στη ΝΕΤ.

Στην κωμόπολη Ντογουμπεγιαζίτ, στους πρόποδες του Αραράτ, του βουνού «που η κορυφή του φαίνεται από τέσσερις χώρες», το πρόσωπο της φτώχειας είναι γυμνό, αφτιασίδωτο. Μόνη ελπίδα επιβίωσης η εσωτερική μετανάστευση. Στον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων νέοι άνδρες ετοιμάζονται για το ταξίδι των 27 ωρών μέχρι την Κωνσταντινούπολη. «Εχω δύο γιους, 13 και 14 ετών, που δουλεύουν οικοδόμοι εκεί», λέει κάποιος. Ενα τετράχρονο αγοράκι φωνάζει χαρούμενο «θα δουλέψω κι εγώ!» σαν να λέει «θα οδηγήσω αεροπλάνο!» ή «θα γίνω ποδοσφαιριστής!»

«Η Κωνσταντινούπολη είναι η πύλη που οδηγεί στο ψωμί μας», εξηγεί κάποιος.

Ανέχεια και εγκατάλειψη που θυμίζουν ταινία του Γκιουνέι από τη μια και λάμψη σε ισλαμική έκδοση, από την άλλη. Ο κ. Στάγκος επισκέπτεται έναν οίκο υψηλής ισλαμικής μόδας στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ ράβονται ρούχα που η χλιδή τους θυμίζει την Υψηλή Πύλη. Ενα χρυσοποίκιλτο γυναικείο σακάκι που «συνδυάζεται με τζιν παντελόνι ή και με μίνι φούστα». Φανταχτερές τουαλέτες «κατάλληλες και για την Ελένη και για την Αϊσέ», εξηγεί χαμογελώντας η σχεδιάστρια. Μαντίλες από βαρύτιμο ύφασμα με περίτεχνες πτυχές. Να που και το Ισλάμ γεννά μια αγορά με είδη πολυτελείας αλλά και προϊόντα μαζικής κατανάλωσης. Η θρησκεία αγαπά το εμπόριο και αντιστρόφως.

Εικόνες της σημερινής Τουρκίας είδαμε και την Πέμπτη στην έκτακτη «Ερευνα» με τον Παύλο Τσίμα (Mega). Ο κ. Ερντογάν, σε τηλεοπτική εκπομπή, δίνει συνταγή για ένα μαντζούνι που ανοίγει τον κλεισμένο λαιμό (ωμό αβγό, λεμόνι, μαϊντανός). Σε άλλο πλάνο αυτός και η σύζυγός του, με την ευκαιρία μιας επετείου, κόβουν μια τετράγωνη τούρτα, διακοσμημένη με ένα γλόμπο, το σύμβολο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (καμία σχέση με τον Κύρο Γρανάζη). Και ακτίνες λέιζερ που σχηματίζουν γλόμπους στις πανηγυρικές συγκεντρώσεις μετά την προχθεσινή νίκη του ΑΚΡ... Προεκλογικές συγκεντρώσεις που εντυπωσιάζουν με το πάθος τους αλλά και τις χολιγουντιανές πινελιές τους.

Καλλιεργημένοι, ταξιδεμένοι Τούρκοι, άνδρες και γυναίκες (πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι, επιστήμονες, πολιτικοί) μιλούν και στις δύο εκπομπές. Ομως αυτοί είναι η αφρόκρεμα, που δεν αρκεί για να μας κάνει να ξεχάσουμε την Τουρκία της φτώχειας, του παρακράτους, του αναλφαβητισμού, της χειραγώγησης του λαού. Πολλές είναι οι σκοτεινές πτυχές αυτής της χώρας, όπως τα οικογενειακά εγκλήματα τιμής, με θύματα κοπελίτσες που ξέφυγαν από τον «ίσιο δρόμο». Δολοφονίες που μένουν ατιμώρητες καθώς δεν υπάρχουν μάρτυρες.

Πικρή γεύση αφήνουν οι εικόνες της μη τουριστικής Τουρκίας. Ο τηλεθεατής ψυχανεμίζεται ότι παρά την ορατή πρόοδο, κάτι σκοτεινό και απειλητικό πλανιέται στην ατμόσφαιρα, κάτι που υπερβαίνει το δίλημμα «χότζας ή πασάς» και που δεν έρχεται ατόφιο από το βαθύ παρελθόν αλλά έχει προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του παρόντος και του μέλλοντος. Δύσκολο να πιστέψουμε ότι μετά από αυτές τις εκλογές θα ζήσουν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")