Ισως ο τίτλος «Μάχες των Ελλήνων» να είναι κάπως παραπλανητικός, καθώς η πρώτη εντύπωση του τηλεθεατή είναι ότι αυτή η νέα παραγωγή του ΣΚΑΪ έχει σχέση κυρίως με τη στρατιωτική ιστορία και, επομένως, απευθύνεται σε ένα ειδικό κοινό. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια σειρά έξι ιστορικών ντοκιμαντέρ που αναφέρεται σε μια πορεία περίπου 100 χρόνων, η οποία δεν περιορίζεται στα πεδία των μαχών (από το τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897 μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ το 1979).

Η δομή της εκπομπής είναι σαφής και φιλική προς τον τηλεθεατή. Αφηγητής και παρουσιαστής είναι ο δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου, ενώ δεν παρεμβάλλονται ερμηνείες και απόψεις ιστορικών. Αυτές διατυπώνονται στη συζήτηση που ακολουθεί με συντονιστή τον Αρη Πορτοσάλτε. Εξαρχής υπογραμμίζεται ότι το παρελθόν εξετάζεται με τα μάτια του σήμερα, καθώς το αρχειακό υλικό εναλλάσσεται με εικόνες της σύγχρονης Ελλάδας. Ο παρουσιαστής δεν εμφανίζεται καθισμένος σε ένα γραφείο με φόντο μια επιβλητική βιβλιοθήκη, αλλά βαδίζει, με κοντομάνικο μπλουζάκι, σε δρόμους της Αθήνας ή της Αλεξανδρούπολης ή σε ακριτικές περιοχές, όπως στο Δέλτα του Εβρου. Με λόγο και εικόνα, η σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα συσχετίζεται «με τις ιστορικές επιλογές που προηγήθηκαν και σφράγισαν τον τόπο».

Το ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε την Τρίτη ήταν αφιερωμένο στον Μεσοπόλεμο. Αρχίζει με τον ερχομό των Μικρασιατών προσφύγων στην Ελλάδα και σταματά στις παραμονές του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Γρήγορος, νεανικός ρυθμός, εξαιρετική η μουσική επένδυση. Χωρίς στόμφο, το ντοκιμαντέρ προβάλλει όχι απλώς το δράμα, αλλά τον δημιουργικό ρόλο των προσφύγων. Η έμφαση δεν δίνεται αποκλειστικά στους «επώνυμους» πασίγνωστους πρωταγωνιστές, αλλά και στην καθημερινότητα της Ιστορίας, στους «πολλούς» και ανώνυμους.

Πλούσιο είναι το οπτικοακουστικό υλικό αυτής της περιόδου, τόσο πλούσιο που η δυσκολία δεν έγκειται στην ανεύρεση, αλλά στην επιλογή εκείνων των αποσπασμάτων που υπηρετούν την αφήγηση και διευκολύνουν την αντίστιξη με το σήμερα. Και εδώ φαίνεται ότι η επιλογή ήταν προσεγμένη, καθώς συνδυάζει το συναισθηματικό στοιχείο με την ψύχραιμη (αλλά όχι ψυχρή) εξιστόρηση των γεγονότων. Μια μικρή ένσταση: σε πολύ λίγα σημεία ο οπτικός συσχετισμός με το παρόν φαίνεται βεβιασμένος ή δεν ερμηνεύονται επαρκώς όχι τόσο οι αναλογίες όσο οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στο σήμερα και στο χθες.

Είναι αυτονόητο ότι στην ΕΡΤ έχουν κατά καιρούς προβληθεί καλές εκπομπές έρευνας και εξαιρετικά ντοκιμαντέρ για τις ιστορικές περιόδους στις οποίες αναφέρονται οι «Μάχες των Ελλήνων» ή πτυχές αυτών των περιόδων, π.χ., τα ντοκιμαντέρ του Φώτου Λαμπρινού ή το «Ριμέικ» της Ρένας Θεολογίδου. Με εξαίρεση τον ΣΚΑΪ, τα ιδιωτικά κανάλια αποφεύγουν τις περιπλανήσεις στα βαθιά νερά της Ιστορίας και, επομένως, αυτή η νέα σειρά είναι ένα σημαντικό τηλεοπτικό και πολιτιστικό γεγονός.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, “Εικονογράφημα”, 26/5/2011)

Αποστολή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου BlogThis!Κοινοποίηση στο XΜοιραστείτε το στο FacebookΚοινοποίηση στο Pinterest

Posted In Εικονογράφημα, Ντοκιμαντέρ | 0 comments | edit