11:39 μ.μ.
Οι Εσκιμώοι δεν είναι εκείνα τα γραφικά, συμπαθητικά πλασματάκια με τις γούνινες στολές που μένουν σε καλύβες από πάγο και παίζουν σε τηλεοπτικές διαφημίσεις για κλιματιστικά ή για εταιρείες κινητής τηλεφωνίας. Οπως έδειξε το «Οοgruk σημαίνει πετρέλαιο» του Σωτήρη Δανέζη («Εμπόλεμη ζώνη», Mega), η ζωή στον αρκτικό κύκλο δεν έχει καμία σχέση με το φολκλόρ.
Τις τελευταίες δεκαετίες, οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου έχουν εισβάλει στην Αλάσκα. Παντού πετρελαιαγωγοί και τεράστιες εγκαταστάσεις. Το επιβλητικό τοπίο μεταμορφώνεται. Τα ζώα, της στεριάς και της θάλασσας, φεύγουν τρομαγμένα, καθώς η ευαίσθητη ακοή τους συλλαμβάνει και από πολύ μακριά τις δονήσεις από τις γεωτρήσεις.
Επί αιώνες οι Εσκιμώοι ζούσαν σε αρμονία με τη Φύση, που τους έδινε ό,τι χρειάζονταν για την επιβίωσή τους. Ζούσαν κυρίως από το κυνήγι, όμως σήμερα τα ζώα είναι δυσεύρετα. «Ο πάγος είναι τόσο λεπτός που δυσκολευόμαστε να μεταφέρουμε τις σκοτωμένες φάλαινες», όπως ειπώθηκε.
Το λιώσιμο των πάγων κάποτε διαρκούσε δυο-τρεις εβδομάδες, ενώ τώρα το χιόνι λιώνει μέσα σε πέντε-έξι ημέρες. Οι άνθρωποι εκεί μακριά κατανοούν με την ίδια τους την πείρα, την προσωπική και την πείρα της φυλής, το τι σημαίνει υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ιδιαίτερο οικολογικό, πολιτικό, οικονομικό, ανθρωπολογικό και γεωγραφικό ενδιαφέρον έχει αυτό το ντοκιμαντέρ. Πώς να το κάνουμε, λίγες φορές στη ζωή μας, μας δίνεται η ευκαιρία να δούμε πώς τεμαχίζεται η φώκια («το λίπος τους είναι σήμερα τόσο λίγο που το δίνουμε μόνο στους γέροντες του χωριού») ή το τι σημαίνει «Γιορτή της Φάλαινας» (εμείς μόνο από «Γιορτή της Σαρδέλας» ξέρουμε). Καζάνια με φαλαινόσουπα για τους μεγάλους, χοτ ντογκ από τάρανδο (προσφορά της Shell) για τα παιδιά.
Η εκπομπή δεν περιορίζεται στην παράθεση μαγευτικών εικόνων (ένα μεγάλο γλυπτικό σύμπλεγμα από κέρατα άλκης). Εντονη η αίσθηση του οριζόντιου, της επίπεδης γης, αλλά και έντονη η αίσθηση της απειλής. Πέρα από τη χρόνια υποβάθμιση του περιβάλλοντος, άμεσος είναι ο κίνδυνος μιας μεγάλης περιβαλλοντικής καταστροφής (πάνω από 500 διαρροές πετρελαίου σημειώνονται ετησίως).
Τα ναρκωτικά και το αλκοόλ τσακίζουν τους Εσκιμώους. Το πετρέλαιο άλλαξε βίαια τον τρόπο ζωής τους, ενώ οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν είναι ελάχιστες μπροστά στον μεγάλο αριθμό των ανέργων.
Το ντοκιμαντέρ κλείνει με τις δηλώσεις ενός συντηρητικού Αμερικανού πολιτικού, που υπερασπίζεται το δικαίωμα να επιλέγει ο καταναλωτής το ογκώδες SUV της αρεσκείας του, ακόμα και αν αυτό καταναλώνει πολλά ορυκτά καύσιμα. Αυτό είναι ελευθερία! Οπως, προφανώς, ελευθερία είναι το να λεηλατείται η Φύση και να ρημάζει η ζωή των ανθρώπων, ώστε να διατηρείται η κερδοφορία των πετρελαϊκών εταιρειών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Περίπου 85 χρόνια πέρασαν από τότε που γυρίστηκε το θρυλικό ντοκιμαντέρ «Ο Νανούκ του Βορρά». Σήμερα η ζωή των απογόνων εκείνου του Iνουίτ ψαρά, του Νανούκ, φαίνεται πιο εύκολη αλλά και πιο εφιαλτική. Ο πάγος κάτω από τα πόδια του είναι πολύ πιο λεπτός - κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ομως και στο δικό μας εύκρατο κλίμα, κάτω από τα δικά μας πόδια, δεν γίνεται πιο λεπτός ο πάγος;
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα", 7/11/2007)
0 Responses to "Μαύρος πάγος"
Δημοσίευση σχολίου