«Μάλιστα».

«Μια στιγμή να δω στο κομπιούτερ» και, ύστερα από λίγο, «δεν έχουμε Ψαθά», απάντησε ξερά. Και να αναλογιστεί κανείς ότι φέτος συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση του Δ. Ψαθά.

Πρόσφατα πέρασα από το ίδιο βιβλιοπωλείο και ζήτησα το «10» του Μ. Καραγάτση. Δεν πρόλαβα να πω ολόκληρη τη λέξη. Μόλις η πωλήτρια άκουσε το «Δε...», κατάλαβε. Εκανε μεταβολή και, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μου έδωσε το βιβλίο. Και αν γύρευα τους «Δέκα μικρούς νέγρους»; ή το «Δέκα βήματα για να πετύχετε στις πωλήσεις;» αναρωτήθηκα. Υποθέτω ότι αν ζητήσω από ένα βιβλιοπωλείο το «Γιου...», αμέσως θα μου φέρουν τον «Γιούγκερμαν».

Να λοιπόν που η τηλεόραση μάς φέρνει πιο κοντά στο βιβλίο, έστω και αν αυτού του είδους η βιβλιοφιλία είναι επιλεκτική, διαρκεί μία σεζόν, όσο προβάλλεται το συγκεκριμένο σίριαλ, και η έντασή της εξαρτάται από τα νούμερα τηλεθέασης που καταγράφει η AGB. 

Πάντως και οι δύο φετινές σειρές, που στηρίζονται στα μυθιστορήματα του Μ. Καραγάτση και στις οποίες σύντομα θα επανέλθουμε (ο «Γιούγκερμαν» στον ΑΝΤ1 και το «10» στον Alpha), είναι προσεγμένες, φιλόδοξες και ακριβές παραγωγές, ενώ είναι θετικό το γεγονός ότι προβάλλονται σε δύο ιδιωτικά κανάλια, σπάζοντας το «μονοπώλιο» που μέχρι πριν από λίγα χρόνια κατείχε η δημόσια τηλεόραση.

Η μεταφορά ενός μυθιστορήματος στη μικρή οθόνη δεν αποτελεί από μόνη της καινοτομία. Εδώ και δεκαετίες, στη βρετανική, τη γαλλική και την αμερικανική τηλεόραση, παράγονται εκατοντάδες κανονικές και μίνι σειρές, στηριγμένες σε έργα της κλασικής λογοτεχνίας -και μερικές από αυτές είναι εξαιρετικές και μάλιστα έγιναν και οι ίδιες «κλασικές». Η ελληνική ιδιωτική τηλεόραση, πάντα πρόθυμη να αντιγράψει πιασάρικα τηλεοπτικά «φορμάτ» (όπως είναι τα ριάλιτι ή τα τηλεπαιχνίδια), δίσταζε να κάνει το αυτονόητο -και η αιτία είναι προφανής: δεν υπάρχει εγγυημένη κερδοφορία.

Οι σειρές που βασίζονται σε μυθιστορήματα μας κάνουν να ενδιαφερθούμε για κάποια βιβλία -και αυτό δεν είναι λίγο. Ισως η ταλαιπωρημένη, ως προς τις ώρες προβολής της, «Αμυνα ζώνης» της ΝΕΤ μάς παρακινήσει να διαβάσουμε το ομότιτλο μυθιστόρημα του Πέτρου Μάρκαρη στο οποίο βασίζεται η αστυνομική αυτή σειρά. Το συμβόλαιο θανάτου και το ματαιωθέν φονικό έξω από το νυχτερινό κέντρο «Καραμέλα», που απασχόλησε τα ΜΜΕ την περασμένη εβδομάδα, μοιάζει να αντιγράφει το απολαυστικό αυτό βιβλίο, μόνο που στην πραγματική ζωή δύσκολα βρίσκεται ένας αστυνόμος Χαρίτος, ικανός να βρει την αλήθεια.

Πάντως, το γεγονός ότι χρειάζεται ένα σίριαλ για να υποψιαστούμε ότι εκτός από τον πλανήτη της τηλεόρασης υπάρχει και ο πλανήτης της λογοτεχνίας μάλλον δείχνει πόσο μικρή θέση κατέχει στη ζωή μας η δεύτερη. Και είναι αποκαρδιωτικό το γεγονός ότι ο Δημήτρης Ψαθάς ένας από τους πιο «λαϊκούς» και χαρισματικούς συγγραφείς του 20ού αιώνα δεν είναι τόσο παρών όσο θα του άξιζε .

Καθημερινή,  "Εικονογράφημα", 8/11/2007