Η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι κλιματικές αλλαγές είναι πολιτικό ζήτημα πρώτης γραμμής, όπως μας υπενθύμισε προχθές το νέο ντοκιμαντέρ «49 λέξεις για το χιόνι» του Γιώργου Αυγερόπουλου («Εξάντας», ΕΤ1).
Τα γυρίσματα έγιναν στη Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί της Γης, που το 80% της έκτασής του καλύπτεται από πάγους. «Αν ο πάγοι αυτοί λιώσουν, η στάθμη της θάλασσας θα ανεβεί 7 μ. και θα κινδυνεύσουν 1,2 εκατ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο», προβλέπουν πολλοί.
Οι εικόνες των «49 λέξεων» ήταν μαγευτικές (φωτογραφία Αλέξης Μπαρζός). Απέραντο, απαστράπτον λευκό, σπιτάκια που θυμίζουν τουβλάκια λέγκο, βαμμένα σε ζωηρά βασικά χρώματα (μπλε, κόκκινο, κίτρινο), ένας βόρειος ουρανός παραμυθένιος, εκφραστικά πρόσωπα των Ινουίτ ψαράδων, ροζ φωσφοριζέ τα λουριά με τα οποία δένονται τα σκυλιά που σέρνουν το έλκηθρο. Σκυλιά «εργαζόμενοι» και όχι οικόσιτα ζωάκια.
Η γλυπτική της φύσης στα παγόβουνα θυμίζει μοντέρνα έργα τέχνης: το κοίλο, το συμπαγές, το δαντελένιο. Ηχος και κίνηση: το ανατριχιαστικό τρίξιμο της αποκόλλησης κομματιών πάγου, ενώ το μεγαλύτερο στον κόσμο παγόβουνο μετακινείται 40 μ. την ημέρα. Ειδυλλιακές οι εικόνες, εφιαλτικό το μήνυμά τους. Π.χ., το βαθύ γαλάζιο των λιμνών και των ποταμών πάνω στο λευκό «παγοκάλλυμα» του νησιού είναι κακό σημάδι, αφού δείχνει ότι οι πάγοι λιώνουν.
Στο νου μας έρχονται οι πρώτες ημέρες του κεντρικού ήρωα του «Μαγικού βουνού». Εκεί στο Νταβός, σε ένα σανατόριο πολυτελείας, ο αθώος και αφελής Χανς Κάστορπ εντυπωσιάζεται από τα κόκκινα μάγουλα των ασθενών, από το παραπλανητικό χρώμα της υγείας. Στην πραγματικότητα, όλοι ζουν με το θερμόμετρο υπό μάλης και το ροδαλό χρώμα των παρειών οφείλεται στον πυρετό και στο ψυχρό αεράκι του βουνού. Κάτω από τα τριανταφυλλένια μάγουλα των φυματικών κοριτσιών και των αγοριών, τα πνευμόνια τους σαπίζουν. Ετσι και τώρα, κάτω από το βαθύ μπλε, τα σωθικά του πάγου λιώνουν.
Ομορφο και διαφωτιστικό το ντοκιμαντέρ του «Εξάντα», που υπογραμμίζει και την αρπακτικότητα με την οποία οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου είναι έτοιμες να αρχίσουν τις έρευνες για ορυκτά καύσιμα στην περιοχή.
Είναι θετικό το γεγονός ότι μέσα σε δύο μήνες, στη μικρή Ελλάδα, προβλήθηκαν δύο εγχώρια ντοκιμαντέρ για τον μακρινό Βορρά (τον Οκτώβριο είδαμε το «Οοgruk σημαίνει πετρέλαιο» του Σωτήρη Δανέζη στο Mega). Τραγικά εύστοχο το «τάιμινγκ» και των δύο εκπομπών, αφού πρόσφατα μια Εσκιμώα επιστήμονας και συγγραφέας, η θαλάσσια βιολόγος Ρίκι Οτ, επισήμανε ότι η Exxon δεν έχει ακόμα καταβάλει το πρόστιμο των 2,5 δισ. δολαρίων για την πετρελαιοκηλίδα που προκάλεσε το «Εxxon Valdez» στην Αλάσκα πριν από 18 χρόνια -μια από τις χειρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές των τελευταίων χρόνων.
Ευρηματικός ο τίτλος του ντοκιμαντέρ (49 είναι οι λέξεις με τις οποίες οι Ινουίτ περιγράφουν τα διάφορα είδη πάγου και χιονιού). Αναρωτιέται κανείς πόσες λέξεις διαθέτει η γλώσσα των Εσκιμώων για να περιγράψει την κατάθλιψη, τον αλκοολισμό, την ανασφάλεια και την ανεργία που τώρα πλήττουν ένα μεγάλο τμήμα των ιθαγενών πληθυσμών της Αρκτικής. Ας ελπίσουμε ότι σε λίγες δεκαετίες οι λέξεις αυτές ΔΕΝ θα περιγράφουν την ανάμνηση του χιονιού.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")

0 Responses to "Εφιαλτικό γαλάζιο (23-11-07)"

Δημοσίευση σχολίου