Με ένα ντοκιμαντέρ για τον Ανδρέα Κάλβο, σε δύο μέρη, ξεκίνησαν οι «Εποχές και συγγραφείς» (ET1) του Τάσου Ψαρρά. Και αυτό το ντοκιμαντέρ, όπως και τα προηγούμενα της ίδιας σειράς, δεν είναι απλώς μια τηλεοπτική βιογραφία, αλλά προϊόν συστηματικής και μακροχρόνιας έρευνας. Η ομάδα της εκπομπής ταξίδεψε σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις για τα γυρίσματα και αναζήτησε οπτικό υλικό σε βιβλιοθήκες της Ελλάδας και του εξωτερικού (δεν μπορεί κανείς να βρει τα πάντα στο Διαδίκτυο!).

Το ντοκιμαντέρ αυτό δεν έχει μόνο φιλολογικό, αλλά πολιτικό και ιστορικό ενδιαφέρον (ακόμα και τυπογραφικό και αρχιτεκτονικό). Για τον ποιητή μιλούν οι μελετητές Δημήτρης Αρβανιτάκης, Λεύκιος Ζαφειρίου, Δημήτρης Δημηρούλης και ο κορυφαίος ελληνιστής Βertrand Bouvier, που εκφράζεται υπέροχα στη δική μας γλώσσα, αν και όχι σαν γεννημένος Ελληνας (ένα άλλο δείγμα της «διαλεκτικής των δύο πατρίδων»).

Η ταινία μίλησε «και» με τη γλώσσα των εικόνων για έναν άνθρωπο του οποίου δεν διαθέτουμε ούτε μία προσωπογραφία. Δεν ξέρουμε αν ο Κάλβος ήταν ωραίος, κακομούτσουνος, μεγαλοπρεπής, έτσι όμως όπως ξεδιπλώνεται η ζωή του, αντιλαμβανόμαστε ότι ήταν ένας άνθρωπος περήφανος, εύθικτος, αξιοπρεπής, τολμηρός, πρωτοπόρος και ανήσυχος. Ισως η ποιητική στιγμή του να ήταν «αστραπιαία», όμως χώρεσε τα επαναστατικά άλματα μιας μεγάλης εποχής.

Carpe diem, άδραξε τη μέρα, λέμε συχνά, ιδίως όταν αναφερόμαστε σε ποιητές ή σε ποιητικές ιδιοσυγκρασίες. Ο Κάλβος δεν άδραξε απλώς τη μέρα, αλλά το πνεύμα, την ουσία των κοσμογονικών σκιρτημάτων στην Ελλάδα, την Ευρώπη και στον κόσμο όλο, αφού έστειλε χαιρετισμό ακόμα και στον στρατηγό Λαφαγιέτ.

Το ντοκιμαντέρ δεν ήταν δασκαλίστικα στεγνό, αλλά ούτε και «καλλιτεχνίζον», όμως μας πρόσφερε γενναιόδωρα «και» συγκίνηση - και όχι μόνο ποιητική και εικαστική. Εκπληκτική η απαγγελία στροφών των «Ωδών» από τον Βασίλη Παπαβασιλείου, ενώ, όπως επισημάνθηκε, η μελοποίησή τους από τον Μίκη Θεοδωράκη συνέβαλε καθοριστικά στο να ενισχυθεί το ενδιαφέρον μας για τον ποιητή. Οχι όμως μόνο η θεϊκή μουσική του Μίκη, αλλά και ο χρόνος που γράφτηκε και πρωτακούστηκε αυτή η μουσική, δηλαδή τα χρόνια της δικτατορίας. Οπως είπε ο κ. Bouvier, «ο Κάλβος είναι και εθνικός και πολιτικός, ένας ποιητής με κοινωνικές απαιτήσεις... αυτά δεν χωρίζονται». Εποχή μετάβασης είναι και η δική μας και, όπως στα χρόνια του Κάλβου, έτσι και σήμερα συμπλέκονται το εθνικό, το κοινωνικό και το παγκόσμιο, ενώ πληθαίνουν αυτοί που «το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται». Οχι το βαρύ χέρι της μοναρχίας ή του ξένου κατακτητή ή της δικτατορίας, αλλά της οικονομικής δεσποτείας.

(KAΘΗΜΕΡΙΝΗ, “Εικονογράφημα”, 11/12/2010)

Αποστολή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου BlogThis!Κοινοποίηση στο XΜοιραστείτε το στο FacebookΚοινοποίηση στο Pinterest

Posted In Εικονογράφημα, Ντοκιμαντέρ, Πολιτισμός | 0 comments | edit