Στις προηγούμενες δεκαετίες πολλές καλές ταινίες αποσπούσαν τον έπαινο του δήμου και των σοφιστών. Στην εποχή των μούλτιπλεξ, ο δήμος καταναλώνει ό,τι του επιβάλλουν τα μεγάλα στούντιο και οι σοφιστές της διαφήμισης.

Αν στο δρόμο διψάσουμε για νερό, αναγκαστικά θα πιούμε από πλαστικό μπουκάλι. Αν γυρέψουμε πηγή με πλατάνια, αναγκαστικά θα μείνουμε διψασμένοι. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με το σινεμά. Σε καμιά σαρανταριά κινηματογραφικές αίθουσες της Αττικής και καμιά δεκαπενταριά της επαρχίας προβλήθηκε την πρώτη εβδομάδα η ταινία Tomb Raider. Σε όποιο σινεμά και αν πήγαινε κανείς, στη Λάρα Κροφτ έπεφτε. Με τόση διαφήμιση που είχε προηγηθεί, με τόσες αίθουσες να τη φιλοξενούν, πώς να μην κοπούν πολλά εισιτήρια;

Τα μούλτιπλεξ δεν μεταβάλλουν μόνο τον τρόπο που  βλέπουμε σινεμά, καθώς προσφέρουν (ή μάλλον επιβάλλουν) ένα πακέτο δραστηριοτήτων και αγορασμένων εμπειριών. Δεν επηρεάζουν μόνο την αρχιτεκτονική του σινεμά αλλά και το είδος των ταινιών που βλέπουμε. Οι αλλαγές στον τρόπο διανομής είναι ραγδαίες και, από μια άποψη, παρόμοιες με εκείνες που συντελούνται στο κύκλωμα διακίνησης των βιβλίων. Καθώς η πρεμιέρα μιας ταινίας γίνεται Παρασκευή (και όχι Δευτέρα όπως πριν από λίγα χρόνια), ευνοούνται τα σουξέ του Σαββατοκύριακου. Οι ταινίες που προβάλλονται στα μούλτιπλεξ κάνουν ένα θεαματικό ξεκίνημα και μετά «καίγονται», δηλαδή το χρονικό διάστημα παραμονής τους στις αίθουσες συρρικνώνεται, όπως μειώνεται και ο μέσος χρόνος παραμονής των βιβλίων στα ράφια των βιβλιοπωλείων.

Η εμπορική επιτυχία μιας ταινίας κρίνεται από τον αριθμό των αίθουσα που θα τη φιλοξενήσουν την πρώτη εβδομάδα της προβολής της. Όταν ο δρόμος για τα μούλτιπλεξ είναι κλειστός, η ταινία είναι καταδικασμένη. Παλαιότερα, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ελλάδα, οι ταινίες που γίνονταν επιτυχίες προβάλλονταν για μήνες, μερικές φορές για ολόκληρη τη σεζόν. Τώρα οι ταινίες γίνονται επιτυχίες μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο και, ύστερα απο μερικές εβδομάδες, μην τις είδατε μην τις απαντήσατε. Η κουλτούρα του φαστ φουντ βρίσκει το κινηματογραφικό της ισοδύναμο.

Το 1975 η ταινία Τα σαγόνια του καρχαρία άρχισε να προβάλλεται στις ΗΠΑ σε 400 αίθουσες ταυτόχρονα –ένας αριθμός που τότε είχε θεωρηθεί ρεκόρ, όπως ρεκόρ θεωρήθηκαν και οι 1.002 αίθουσες στις οποίες έκανε  πρεμιέρα η Επιστροφή των Τζεντάι. Τώρα τα «χιτ» της θερινής περιόδου κάνουν πρεμιέρα σε 3.000 αίθουσες και πάνω. Ενώ τη δεκαετία του ΄60 στις ΗΠΑ οι ταινίες που σημείωναν επιτυχία αρχικά προβάλλονταν σε λίγες αίθουσες στις μεγάλες πόλεις και αργότερα συνεχιζόταν η προβολή τους στην επαρχία, τώρα οι ταινίες προβάλλονται ταυτόχρονα σε όλη τη χώρα. Στην Ελλάδα τοTomb Raider, π.χ., προβλήθηκε ταυτόχρονα στο Πόρτο Ράφτη, το Ζούμπερι και τη Ρόδο, ενώ παλαιότερα οι ταινίες έκαναν πρεμιέρα μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και σπανιότερα στην Πάτρα.

Και να φανταστεί κανείς ότι αν πάψει να εφαρμόζεται η τεχνολογία της μπομπίνα στο εγγύς μέλλον και γίνουμε μάστορες της ψηφιακής διανομής των ταινιών, τα σουξέ θα προβάλλονται την ίδια μέρα σε όλο τον κόσμο. Οι λεγόμενες «ταινίες τέχνης» θα προβάλλονται σε λίγες αίθουσες, που συνήθως θα βρίσκονται στα άγρια κατσάβραχα των μεγάλων πόλεων, ενώ οι λεγόμενοι σινεφίλ θα κάνουν ταξίδι για να τις δουν ή θα περιμένουν να φτάσουν στο βιντεοκλάμπ της γειτονιάς τους.

Έτσι, διαμορφώνεται ένα κινηματογραφικό κοινό δύο ταχυτήτων. Το μεγάλο «γκλόμπαλ» κοινό των μούλτιπλεξ, που καταβροχθίζει τα σουξέ που πλασάρει το Χόλιγουντ, από τη μια, και το «μικρό και απαιτητικό» κοινό που κατεβαίνει στις κατακόμβες για να δει κινηματογράφο. Όπως οι αλυσίδες φαστ φουντ λανσάρουν νέα προϊόντα για να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισμό ή και στις διατροφικές κρίσεις, έτσι και η βιομηχανία του σινεμά παράγει σουξέ που απευθύνονται στους πολλούς αλλά μπαγιατεύουν πολύ γρήγορα.

(ΠΡΙΝ, 2/9/2001)

Αποστολή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου BlogThis!Κοινοποίηση στο XΜοιραστείτε το στο FacebookΚοινοποίηση στο Pinterest

Posted In Πολιτισμός | 0 comments | edit