Μια λέξη-καραμέλα των εκλογών του Οκτωβρίου ήταν το «διακύβευμα». Στις εκλογές για τον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας οι λέξεις-κλειδιά είναι οι «όροι μέλλοντος». Εδώ και αρκετές ημέρες, στα τηλεοπτικά πάνελ και στα πλάνα από τις προεκλογικές συγκεντρώσεις των υποψηφίων, οι «όροι μέλλοντος» βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη: «η εκλογή αρχηγού να γίνει με όρους μέλλοντος», «εμείς μιλάμε με όρους μέλλοντος», «μπαίνουμε στη διαδικασία με όρους μέλλοντος», «εγώ λειτουργώ με όρους μέλλοντος». Το αντίθετο των όρων μέλλοντος είναι οι όροι παρελθόντος, δηλαδή τα απωθημένα, οι αγκυλώσεις του παρελθόντος. Οι όροι μέλλοντος είναι εξ ορισμού (σιωπηλού και αναπόδεικτου) απελευθερωτικοί, προοδευτικοί και νικηφόροι.

Γενικά, οι «όροι + γενική» είναι της μόδας, θεωρούνται μη ξύλινη γλώσσα. Εκτός από τους όρους μέλλοντος, σε άνοδο βρίσκονται και οι «όροι οικονομίας», ενώ καλό πράγμα υποθέτω ότι πρέπει να είναι και οι «όροι κινήματος» που το αντίθετό τους μάλλον είναι οι «όροι καρέκλας», οι «όροι βολέματος». Επίσης έχουμε συναντήσει τους «όρους διαφάνειας» και τους «όρους ηγεμονίας», όμως προς το παρόν μάς απασχολούν μόνον οι όροι μέλλοντος.

Το μέλλον έχει πολλά χρώματα, πολλές εκδοχές και αποχρώσεις που δεν είναι κατ’ ανάγκη φωτεινές, ενώ δεν το ζωγραφίζει ένας άνθρωπος, ένας αρχηγός, ένα κόμμα, μια κυβέρνηση. Ακόμα και το προσωπικό μέλλον του καθενός καθορίζεται από ένα δυναμικό σύνολο παραγόντων στο οποίο η ατομική βούληση παίζει κάποιο ρόλο, αλλά όχι τον μοναδικό ή τον κυρίαρχο.

Οι περισσότεροι λειτουργούμε με όρους παρόντος, με όρους επιβίωσης, με όρους «βλέποντας και κάνοντας», ενώ συνήθως ανατρέχουμε στο παρελθόν όχι για να σχεδιάσουμε το μέλλον, αλλά για να δικαιώσουμε τις επιλογές του παρόντος, να προσφέρουμε μια «ερμηνεία βάθους» στα διαχρονικά και συγκυριακά μας συμφέροντα.

Πάντως, η ελληνική τηλεόραση, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν φαίνεται να λειτουργεί ούτε με όρους μέλλοντος ούτε με όρους παρελθόντος, αλλά με όρους «πράιμ τάιμ», με όρους AGB ή μάλλον με «όρους αρπαχτής». Οχι ως προς τον τεχνολογικό εξοπλισμό της αλλά ως προς τα ληγμένα προϊόντα που σερβίρουν τα κανάλια, εκπομπές κατάλληλες για πιθήκους και νήπια, θλιβερά παλιομοδίτικες αλλά με μοντέρνο περιτύλιγμα. Στην τηλεόραση, το παρελθόν διαρκεί πολύ εφόσον οι παλιές συνταγές φέρνουν εύκολο και γρήγορο χρήμα: τα πρόσωπα ανανεώνονται, όμως το περιεχόμενο παραμένει γερασμένο. Ως προς το νομικό πλαίσιο λειτουργίας των ιδιωτικών καναλιών, οι «όροι παρελθόντος» ή μάλλον η απουσία όρων και κανόνων ή οι τσάτρα-πάτρα όροι παραμένουν πανίσχυροι.

Με τι όρους, λοιπόν, θα πορευτούμε στη ζωή μας; Με όρους ιδανικών, με όρους οραμάτων, με όρους κουταμάρας; «Εγώ, αγαπητή μου, δεν σε παντρεύτηκα με όρους προίκας» ή «παιδί μου, σε μεγάλωσα με όρους αυτοθυσίας». Είναι να μην πάρει κανείς τα όρη, τα άγρια βουνά;

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα", 14-11-2009)