1:10 μ.μ.
Δεν
υπάρχει «Ενας» και μεγαλοπρεπής ευρωπαϊκός πολιτισμός, αλλά πολλοί πολιτισμοί
διαφορετικών ταχυτήτων.
Η
οικολογία ήταν το χαϊδεμένο παιδί της προεκλογικής περιόδου, πράγμα φυσικό αφού
ο παγκόσμιος κόμπος έχει πια φτάσει στο χτένι. Σε πάμπολλα πάνελ ο κάθε
πολιτικός προσπαθούσε να πείσει τους τηλεθεατές ότι είναι πιο περιβαλλοντικά
ευαίσθητος από τους άλλους. Ομως το παραπεταμένο, το ορφανό παιδί των
τελευταίων εβδομάδων ήταν ο ευρωπαϊκός πολιτισμός. Η Ευρώπη του πολιτισμού, το
λίκνο του πανεπιστημίου, της τυπογραφίας, των μεγάλων μουσείων, της εφημερίδας,
του σύγχρονου θεάτρου, των μεγάλων καλλιτεχνικών κινημάτων του 20ού αιώνα ήταν
απούσα.
Η
τηλεόραση αντανακλά αλλά και διαμορφώνει τον πολιτισμό μιας χώρας, όμως η
ευρωπαϊκή συνιστώσα της ελληνικής τηλεόρασης είναι δυσδιάκριτη. Οι ευρωπαϊκές
εκπομπές είναι ελάχιστες και τις συναντάμε κυρίως στα κρατικά κανάλια. Διάσημες βρετανικές σειρές (π.χ. το «Οffice» και το «Doctor Who»)
έχουν προβληθεί στον ΣΚΑΪ, αλλά πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες. Ελάχιστες είναι οι
ευρωπαϊκές εκπομπές για παιδιά και εφήβους (εξαιρέσεις συναντάμε στα κρατικά
κανάλια, τον ΣΚΑΪ και τον 902), ενώ τα γιαπωνέζικα καρτούν δεσπόζουν στα
παιδικά προγράμματα. Η κυριαρχία των αμερικανικών σίριαλ στην ελληνική
τηλεόραση είναι αδιαμφισβήτητη (ένα παρόμοιο φαινόμενο παρατηρείται και σε
άλλες ευρωπαϊκές χώρες). Αλλο όμως η προτίμηση στις καλές αμερικανικές
σειρές, όπως είναι το «CSI», και άλλο η
τρανταχτή αδιαφορία (καναλιών και τηλεθεατών) για τα καλά δείγματα της
ευρωπαϊκής τηλεόρασης.
Ζωηρό ενδιαφέρον εκδηλώνεται όχι για τα «καλά» δείγματα, αλλά για τα εμπορικά επιτυχημένα
δείγματα, αυτά που εύκολα μπορούν να μεταφυτευτούν και να «ελληνοποιηθούν». Ο
ελληνικός «Βig Brother», στηρίχτηκε σε ένα ολλανδικό κόνσεπτ (που είχε
στηριχτεί σε ένα αμερικανικό), ενώ πληθαίνουν οι ελληνικές προσαρμογές
ισπανικών σίριαλ. Σε κάποιες περιπτώσεις, η εγχώρια διασκευή έχει καλές πτυχές,
(«L.A.P.D.», «Χαρά αγνοείται» και «Ευτυχισμένοι μαζί», όλα στο
Mega), όμως συνήθως εισάγονται πιασάρικα «κόνσεπτ», απλοϊκά τηλεπαιχνίδια και ριάλιτι της συμφοράς.
Οι
εισαγωγές δεν είναι πάντα αρνητικές. Π.χ., το βρετανογενές «Ποιος θέλει να
γίνει εκατομμυριούχος;» πράγματι ανανέωσε το «τηλεπαιχνίδι» ως είδος, ενώ το
βρετανικό «Τοp Gear» (ΣΚΑΪ), μια εκπομπή για το αυτοκίνητο, δείχνει ότι η
λαϊκότητα και η κομψότητα δεν είναι ασύμβατες έννοιες. Οταν λέμε καλή
«ευρωπαϊκή τηλεόραση» δεν εννοούμε ντοκιμαντέρ για τον Μπέργκμαν ή τους κήπους
των Βερσαλλιών, αλλά ΚΑΙ ψυχαγωγικές εκπομπές που μας τέρπουν και μας
ταυτόχρονα δείχνουν πώς ζουν και σκέφτονται οι άνθρωποι σε άλλα μέρη.
Είναι
αυτονόητο ότι το τηλεοπτικό πολιτιστικό πρόσωπο της Ευρώπης δεν μπορεί να
επιβληθεί με ποσοστώσεις, με «πρέπει». Επίσης είναι αυτονόητο ότι δεν υπάρχει
«Ενας» και μεγαλοπρεπής ευρωπαϊκός πολιτισμός, αλλά πολλοί πολιτισμοί
διαφορετικών ταχυτήτων. Αν και στις δημοσκοπήσεις σχεδόν όλοι
αυτοχαρακτηρίζονται «φιλοευρωπαϊστές», το κυρίαρχο τηλεοπτικό γούστο είναι αυτό
του καθυστερημένου παγκόσμιου χωριού. Παρά τις αρκετές φωτεινές
εξαιρέσεις, η τριτοκοσμική
φλυαρία, το κουτσομπολιό, ο ευτελής μελοδραματισμός, η χαβαλεδιάρικη ψυχαγωγία
δίνουν τον τόνο στο ελληνικό τηλεοπτικό τοπίο.
Πάμπολλες
ήταν οι τηλεοπτικές προεκλογικές συζητήσεις για την «καθημερινότητά» μας. Για
μια καθημερινότητα από την οποία ο πολιτισμός (με τη στενή έννοια του όρου
γιατί, με μια ευρύτερη, τα πάντα είναι πολιτισμός) απουσίαζε, εκτός και αν
θεωρούμε ότι τον εκπροσώπησε επαρκώς η παρουσία κάποιων γνωστών ηθοποιών σε ψηφοδέλτια κομμάτων. Και όμως η ιστορία
δείχνει ότι σε καιρούς κρίσης και τέχνη παράγεται και ανάγκη για τέχνη υπάρχει
–μια ανάγκη την οποία, στη φετινή προεκλογική περίοδο, τα κόμματα την
προσπέρασαν, τουλάχιστον στο τηλεοπτικό διάβα τους.
(KAΘΗΜΕΡΙΝΗ, περιοδικόTV, 7-6-09)
0 Responses to "Πόσο Ευρωπαίοι τηλεθεατές είμαστε;"
Δημοσίευση σχολίου