Αν διαχωρίσουμε την τηλεοπτική ψυχαγωγία από την ενημέρωση, ίσως διαπιστώσουμε ότι ο χρόνος κυλάει με διαφορετικούς ρυθμούς στους δύο τομείς. Συνήθως στις ψυχαγωγικές εκπομπές κυριαρχούν το ραχάτι, η χαλαρή κουβεντούλα, ακόμα και το «γούτσου γούτσου». Εδώ κανείς παρουσιαστής δεν λέει στον καλεσμένο του «συντομεύετε, δεν έχουμε πολύ χρόνο».

Αντίθετα, στα πιο πολλά δελτία και στις ενημερωτικές εκπομπές ο τηλεθεατής θαρρεί ότι τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαίως, ότι ο χάρτης της επικαιρότητας μεταβάλλεται διαρκώς, ότι για να προλάβουμε πρέπει να τρέξουμε - προς τα πού δεν έχει σημασία. Σαν όλα να πατάνε γκάζι, ακολουθώντας την προτροπή του κ. πρωθυπουργού προς τους επιτελείς του κατά τις πρώτες συσκέψεις στου Μαξίμου μετά τις ευρωεκλογές.

Μόνο που το γκάζι δεν το πατάει, αν το πατάει, η κυβέρνηση. Γκάζι πατάει το καυτό καλοκαίρι, γκάζι πάτησαν και οι πυρκαγιές στην Αττική, γκάζι φαίνεται να πατάει και οι ιός της νέας γρίπης, γκάζι πατούν και οι αστυνομικές επιχειρήσεις - σκούπα που θα σαρώσουν τους μετανάστες χωρίς χαρτιά, απότομα πάτησε το γκάζι και η τρομοκρατία που χθες το πρωί αφαίρεσε τη ζωή ενός ανθρώπου.

Ομως, αυτό που κάθε μέρα γκαζώνει όλο και περισσότερο είναι ο φόβος. Ζούμε στην εποχή της επιτάχυνσης του φόβου και της επιβράδυνσης της ελπίδας αλλά και της σκέψης, καθώς συχνά προτιμούμε την πληροφορία από τον στοχασμό, το διανοητικό ζάπινγκ από την εμβάθυνση - και η τηλεόραση, χωρίς να είναι η γενεσιουργός αιτία, οδηγεί προς αυτήν την κατεύθυνση.

Γρήγορα περνάει ο τηλεοπτικός καιρός, γρήγορα μεταβάλλεται η «ατζέντα», ενώ η χθεσινή δολοφονία έφερε ξανά στο προσκήνιο, και με όρους σκοτεινούς, το θέμα της κουκούλας, του νόμου και της τάξης. Η τηλεόραση συνήθως δεν συμβάλλει στον εμπλουτισμό των γνώσεών μας, αλλά στο γοργό τσαλαβούτημά μας σε διάφορα πεδία επιτρέποντάς μας να έχουμε άποψη για θέματα που παντελώς αγνοούμε. Ετσι, εκτός από ειδικοί στις μεταγωγές κρατουμένων, στις εναέριες αποδράσεις από τις φυλακές, στις απαγωγές, στα αλεξίσφαιρα γιλέκα κ. λπ., τώρα παίζουμε στα δάχτυλα τα προγράμματα προστασίας μαρτύρων, των οποίων μέχρι χθες την ύπαρξη γνωρίζαμε μόνο από αστυνομικές ταινίες και μυθιστορήματα.

Είναι φυσικό να θέλουμε να ενημερωθούμε για τις πολιτικές και άλλες εξελίξεις. Μόνο που όταν περισσεύουν οι κραυγές, οι θεατρινισμοί και τα επίθετα, η τηλεοπτική ή η διαδικτυακή επαφή μας με την επικαιρότητα δεν ταυτίζεται με την κατανόηση της επικαιρότητας, όπως και η επικαιρότητα δεν είναι συνώνυμη με την πραγματικότητα.

Πάνε οι καυτές δηλώσεις του κ. Μανώλη, πάνε οι γρίπες και οι φωτιές, πάει και η πολύπαθη παιδική χαρά του Αγίου Παντελεήμονα, όλα αυτά που τόσο γερό τηλεοπτικό μερίδιο εισέπραξαν τις τελευταίες ημέρες: τα σάρωσαν οι είκοσι τόσες σφαίρες της «Σέχτας» - και ας ελπίσουμε ότι ούτε η δημοκρατία ούτε η κοινή λογική δεν κινδυνεύουν να σαρωθούν.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα", 18/6/2009)