8:31 π.μ.
Η τέχνη του σινεμά φλογίζει τη φαντασία, όμως
η τηλεόραση συνήθως τροφοδοτεί ευτελείς φαντασιώσεις.
O νέος είχε δει κι άλλες φορές τον Σαρλώ, αλλά
σήμερα “καταλαβαίνει στην εντέλεια / την τέχνη ετούτη που σκορπίζει τόσα γέλια
/ στον άμαθο κοσμάκη τον απλό”. Καθώς μεσοχείμωνα βαδίζει στους κεντρικούς
δρόμους με τρύπιο παντελόνι, ο φοιτητής ονειρεύεται να μπορούσε κάποτε κι αυτός
“με στίχο ή με πεζό” να προκαλέσει τόσες συγκινήσεις, να κινήσει
καρδιοχτύπια: “λαμπρές ιδέες
γυρνούν στο νου του επίμονα”. Και το ποίημα τελειώνει: “Με το σακάκι γυρισμένο
στο λαιμό, /με τέτοια σχέδια περπατώντας και παρόμοια, / δεν νοιώθει πια την υγρασία
στα πεζοδρόμια, / κι έχει μιαν ώρα ίσαμε το συνοικισμό”.
Πού θα έβρισκε υλικό για όνειρα ένας φτωχός ή
και “μικρομεσαίος” νέος όχι το 1938 (τότε δημοσιεύτηκε το ποίημα), αλλά το
2008; Ο κινηματογράφος δεν είναι πια “διασκέδαση φτηνή” κι έτσι, το μόνο που
μένει είναι η τηλεόραση. Ενας νέος θα μπορούσε να ονειρευτεί ότι θα πετύχει και
θα γίνει σαν τον Ρίτσαρντ Γκιρ, που τον βλέπουμε σε μια διαφήμιση, με την
πολυτελή του λιμουζίνα, να μεταφέρεται από το Χόλιγουντ στο Θιβέτ. Ισως πάλι να
ονειρεύοταν ότι θα παίξει σε κάποιο τηλεπαιχνίδι και θα τινάξει την μπάνκα, θα
γίνει εκατομμυριούχος ή εισοδηματίας για όλη του τη ζωή. Η, πάλι, ότι θα
συμμετάσχει σε κάποιο ριάλιτι ή τάλεντ σόου και θα γίνει φίρμα σαν τον Νίνο ή
τον Θάνο Πετρέλη. Και σίγουρα δεν θα φορούσε τρύπιο παντελόνι (ας είναι καλά τα
κινέζικα) και ούτε θα γύριζε σπίτι περπατώντας.
Με παρόμοιο τρόπο, μια κοπελίτσα μπορεί να
ονειρεύεται ότι θα έχει την τύχη της “Μαρίας της Ασχημης” ή της Καλομοίρας,
καθώς στην τηλεόραση η εικονική και η πραγματική επιτυχία ταυτίζονται, ενώ μια
πιο ώριμη γυναίκα ίσως να ονειρεύεται ότι θα κοιμηθεί κοινή θνητή και θα
ξυπνήσει Ελένη Μενεγάκη ή Μαντόνα ή κάτι σαν Μαντόνα. Συνήθως όμως τα όνειρα
των ανθρώπων είναι πολύ πιο πεζά: μια σταθερή δουλειά, μια σύνταξη στα 65 και
όχι στα 75, μια μέρα χωρίς ανεξόφλητους λογαριαμούς, υπερφορτωμένη πιστωτική
κάρτα και χρέη στις τράπεζες.
Τη φυγή προσέφερε ο κινηματογράφος στον
φοιτητή του ποιήματος το οποίο έχει και βιωματική διάσταση. Ωστόσο, δεν είναι
όλα τα είδη φυγής ίδια. Τη φυγή μέσω της αποχαύνωσης και της λήθης φέρνει
συνήθως η τηλεόραση, όμως η τέχνη του Τσάπλιν (μεγάλη, λαϊκή και ταυτόχρονα
μοντέρνα) έβγαζε “χρυσάφι από τα εφήμερα”. Αντίθετα, η ευτελής ως προς το
αποτέλεσμα αλλά πανάκριβη ως προς τα υλικά τέχνη της τηλεόρασης συχνά
ασχολείται με τους λαμπερούς εφήμερους τενεκέδες ή μετατρέπει σε τενεκέ το
αληθινό χρυσάφι.
Στροφή προς τα πίσω; Να βλέπουμε μόνο
ασπρόμαυρες κωμωδίες σε dvd ή «ποιοτικά σίριαλ» του ΗΒΟ και να διαβάζουμε
ποιήματα του Μεσοπολέμου; Ασφαλώς όχι, αλλά μπορούμε να απαιτούμε μια σύγχρονη
τηλεόραση που θα ψυχαγωγεί, θα ενημερώνει και θα τροφοδοτεί τη φαντασία -και
όχι τις καταναλωτικές φαντασιώσεις μας- χωρίς να κολακεύει τον εγωισμό ή την
αμάθειά μας.
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, «Εικονογράφημα»)
0 Responses to "“Ενας φοιτητής βλέπει Σαρλώ” (13-12-08)"
Δημοσίευση σχολίου