Οταν ακούμε ότι η τηλεόραση ασχολείται με το μέλλον, ο νους μας τρέχει στους αστρολόγους και τις χαρτορίχτρες που προβλέπουν τα ατομικά μας μελλούμενα. Ομως υπάρχει και το μέλλον του πλανήτη και των κοινωνιών, το οποίο σπάνια απασχολεί τα κανάλια.

Πώς θα είναι ο κόσμος μας το 2048; Αυτό ήταν το θέμα της τελευταίας «Κυριακής με τον Σεραφείμ Φυντανίδη» (ΣΚΑΪ), με περιεκτικές συζητήσεις του παρουσιαστή με ειδικούς επιστήμονες και έναν επίλογο με τον Μίκη Θεοδωράκη.

Οσοι περίμεναν σενάρια καταστροφής μάλλον θα απογοητεύτηκαν. Η οπτική της εκπομπής ήταν αισιόδοξη, με την έννοια ότι η ανθρώπινη εργασία (και το οικοδόμημα της σύγχρονης επιστήμης στηρίζεται στον πνευματικό μόχθο πολλών γενιών επιστημόνων) μπορεί να οικοδομήσει, αν όχι έναν επίγειο παράδεισο, τουλάχιστον έναν κόσμο με λιγότερο πόνο, με λιγότερο τραυματισμένο περιβάλλον.

Δεν πρόκειται για μελλοντολογικά σενάρια αλλά για το μεγάλο, ίσως το μεγαλύτερο θέμα της εποχής μας. «Τα τελευταία 50 χρόνια πολλαπλασιάστηκαν 1,2 δισ. φορές οι γνώσεις μας για το σύμπαν», είπε ο Διονύσιος Σιμόπουλος, διευθυντής του Ευγενιδείου, ενώ ο φυσικός Δημήτρης Νανόπουλος εξέφρασε τη βεβαιότητα πως τα επόμενα 40 χρόνια θα γνωρίζουμε τους βασικούς νόμους που διέπουν το σύμπαν, το πώς ξεκίνησε και το πώς εξελίχθηκε, δηλαδή θα πραγματοποιηθεί το προαιώνιο όνειρο του ανθρώπου: να δοθούν απαντήσεις στα μεγάλα «γιατί» και «πώς». Και η διαδικασία της επιστημονικής ερμηνείας του σύμπαντος έχει αρχίσει («ήδη βρισκόμαστε στο δρόμο») και επομένως ζούμε σε μια κοσμοϊστορική εποχή, συγκρίσιμη με την περίοδο «του Διαφωτισμού και της Αναγέννησης». Αυτές οι απαντήσεις δεν θα είναι απλώς νέες θεωρίες, αλλά θα στηρίζονται σε πειράματα που μπορούν να αναπαραχθούν, «σε γεγονότα μη αμφισβητήσιμα».

Πιο σημαντικό από το πρόβλημα του νερού είναι αυτό της ενέργειας, τονίστηκε, καθώς η εποχή των ορυκτών καυσίμων τελειώνει και το μέλλον ανήκει στην αιολική, την ηλιακή και την πυρηνική ενέργεια - αρκεί αυτές οι μορφές ενέργειας να μη διαιωνίζουν αλλά να γεφυρώνουν τη σημερινή τραγική ανισότητα ανάμεσα σε πλούσιες και φτωχές χώρες.

Απελπισία και οργή μάς πιάνει όταν αναλογιζόμαστε το χάος που χωρίζει τη δυνατότητα από την πραγματικότητα, με την επιστήμη να προχωρεί με άλματα και, ταυτόχρονα, ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας να υποφέρει από τους πολέμους, την πείνα, τη φτώχεια. Η ζωή μας γίνεται πιο «εύκολη», όμως η κατάθλιψη πλήττει όλο και πιο νεαρές ηλικίες, όλο και περισσότερους ανθρώπους, επισήμανε η ψυχολόγος Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Ο κ. Φυντανίδης, ως δημοσιογράφος και διευθυντής μιας μεγάλης εφημερίδας, σφράγισε την εξέλιξη του ελληνικού γραπτού Τύπου στα χρόνια της μεταπολίτευσης και, επομένως, δεν χρειάζεται τους δικούς μας επαίνους ή τις συστάσεις. Τώρα μεταφέρει την πείρα και τις γνώσεις του σε ένα διαφορετικό Μέσο, την τηλεόραση, προσπαθώντας να κατανοήσει -αυτός κι εμείς μαζί- την ελπιδοφόρα και άλλο τόσο σκοτεινή εποχή μας. Και είναι φυσικό αυτή η αναζήτηση, που διεξάγεται με απλότητα και σοβαρότητα, να μας ενδιαφέρει όλους.