Με έναν τρόπο οργάνωσης των τεκμηρίων της Ιστορίας του 20ού αιώνα και με ένα φαινόμενο του 21ού ασχολήθηκαν δύο ντοκιμαντέρ του «Παρασκήνιου» (ΕΤ1) αυτόν τον μήνα. Το πρώτο ήταν αφιερωμένο στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και το δεύτερο στα ελληνικά blogs ή ιστολόγια.

Οπως ειπώθηκε, στόχος των ΑΣΚΙ, που ιδρύθηκαν το 1992, με εμψυχωτή τον ιστορικό Φίλιππο Ηλιού, που δεν ζει πια, ήταν «η μετάβαση από τη βιωματική και σκοπιμοθηρική Ιστορία σε μια αντικειμενική Ιστορία». Εδώ η λέξη-κλειδί είναι το «ανοιχτός», αφού τα αρχεία αυτά, που εμπλουτίζονται διαρκώς, είναι προσβάσιμα σε όλους.

Κάθε άλλο παρά αβανταδόρικο ήταν το θέμα αυτού του ντοκιμαντέρ (σκηνοθεσία: Ηλίας Γιαννακάκης), ιδίως σήμερα που η τηλεόραση μας παρασύρει να ασχολούμαστε με τις μικρο-ιστορίες της επικαιρότητας όπως αυτή προκύπτει αλλά και όπως κατασκευάζεται, και όχι με τη μεγάλη ιστορία.

Ενα αρχείο δεν τεμαχίζεται. «Οταν φτάνει στα χέρια μας ένα έγγραφο, το διαβάζουμε όλο, κάθε παράγραφο», εξηγεί μια ιστορικός. «Δεν τσιμπάμε αυτό που μας βολεύει». Η ιστορία δεν είναι συμβατή με το ζάπινγκ.

Αντίθετα, η μπλογκόσφαιρα είναι τόσο αχανής (30.000 ελληνικά μπλογκ στις αρχές του 2008) που το «τσίμπημα» είναι επιβεβλημένο. Πλούσιο σε πληροφορίες και απόψεις ήταν το ντοκιμαντέρ του Μανώλη Ανδριωτάκη και της Μέντης Μέγα, στη διάρκεια του οποίου διατυπώθηκαν τα ερωτήματα αλλά και οι ελπίδες που συνδέονται με την μπλογκόσφαιρα.

«Αν σήμερα ζούσαν ο Ρεμπό, ο Καβάφης, ο Εμπειρίκος, ίσως να δημοσίευαν κείμενά τους σε ιστοσελίδα», υποστήριξε ένας συγγραφέας και μπλόγκερ.

Η μυθοποίηση ή η δαιμονοποίηση και η καχυποψία δεν συμβάλλουν στην κατανόηση ενός τόσο σύνθετου φαινομένου. Δεν ξέρω αν οι επίγονοι του Καβάφη εκφράζονται σήμερα σε κάποια μπλογκ. Σίγουρα εδώ συναντάμε ψηφίδες που καθρεφτίζουν τις ευαισθησίες, αλλά και τις σκοπιμότητες και τον ναρκισσισμό της εποχής μας. Στον νου μου έχει καρφωθεί η φωνή του Βασίλη Τσιτσάνη που ακούστηκε την περασμένη Κυριακή, στην εκπομπή «Ενα τραγούδι, μια ιστορία» (ΕΤ1): «Μπορεί να πετάξω 10 και 20 και 25 τραγούδια μέχρι να ταιριάξω τον στίχο με τη μουσική». Ομως στα μπλογκ κανείς δεν «πετάει» τίποτα ή δεν φαίνεται να πετάει. Ολα μένουν, όλα μετρούν, όμως εκείνο το τραγούδι, το «ένα», το «ταιριασμένο» μπορεί να πλακώνεται από ένα βουνό κοινοτοπιών.