Τόσο πολύχρωμες φορεσιές, τόσο γελαστά πρόσωπα, τόσο χαρούμενη μουσική, τόσο μεγάλη φτώχεια. Η ταινία «παρακολουθεί» την πορεία της Γιοβάνας, μιας όμορφης εργάτριας, ανύπαντρης μητέρας δύο παιδιών, που το 2005 εκλέχτηκε στο Κοινοβούλιο με το κόμμα του Μοράλες. Η Γιοβάνα εκπροσωπεί τις εργάτριες της PLANE, τις γυναίκες που εργάζονταν σε έργα οδοποϊας, αλλά έμειναν άνεργες και απλήρωτες. Ηρθαν στη Λα Πας με το μεγάλο κύμα της αγροτικής εξόδου. Κοιμούνται στο δρόμο ή σε άθλιες παραγκουπόλεις και, καθώς η βοήθεια των ΜΚΟ στερεύει, η απόγνωσή τους θεριεύει. Καθαιρούν την πρόεδρο του σωματείου τους, επικρίνουν τη Γιοβάνα που δεν εκπλήρωσε την υπόσχεσή της ότι θα τους έβρισκε δουλειά. Πεισμώνουν, αγωνίζονται, εγκαταλείπουν, διαδηλώνουν κραδαίνοντας φτυάρια, αρχίζουν ξανά από την αρχή.

Στη Βολιβία, όπου πριν από 40 χρόνια δολοφονήθηκε ο Τσε Γκεβάρα, εκτυλίσσεται και το ντοκιμαντέρ «Η εκδίκηση του Τσε» («Ρεπορτάζ χωρίς σύνορα», ΕΤ1). Το πιο αποτυχημένο εγχείρημα στην ιστορία του ανταρτοπόλεμου. Και οι δύο επιζώντες από την ομάδα του Τσε μιλούν στην εκπομπή. «Κανείς χωρικός δεν ήρθε μαζί μας, λέει ο «Μπενίνιο». Μόνο ένας σκύλος μάς ακολούθησε από το Αλτο Σέχο μέχρι τη μάχη της Ιγκέρα». Στο νου μας έρχονται οι «Γενναίοι του Μπρανκαλεόνε». Ρακένδυτοι, απομονωμένοι, με πρωτόγονο οπλισμό, χωρίς ασύρματο. «Ο γιατρός φορούσε μόνο παντελόνι. Το σώμα του δεν άντεχε το βάρος του πουκάμισου και του αμπέχωνου. Δύο τον κρατούσαν για να περπατήσει... Ο Κινέζος (Περουβιανός), που ήταν μύωπας, δεν έβλεπε τίποτα γιατί είχαν σπάσει τα γυαλιά του. Επιπλέον ήταν και κουφός, τα αυτιά του είχαν πειραχτεί, παλιά, από βασανιστήρια. Ο Αργεντινός είχε τρελαθεί, ο Κουβανός έβλεπε οράματα, αυτό ήταν το χειρότερο».

Εκπληκτική φιγούρα ο «Μπενίνιο». Νευρώδης, με πρόσωπο σκαμμένο, ασκητικό, με με πυκνά μαλλιά, μαύρα σαν του κοράκου, μιλά με λιτότητα, ζωντάνια και ακρίβεια. Μιλά και ο Βολιβιανός αξιωματικός του στρατού που συνέλαβε τον τραυματισμένο Τσε: «Hταν τόσο αποκαμωμένος που έμοιαζε με ζητιάνο». Σήμερα όμως ο Τσε είναι πανταχού παρών στη Βολιβία και όχι μόνο με τη φολκλορική, τουριστική έννοια. Στα ορυχεία Ουανούκι το πορτρέτο του είναι σταμπαρισμένο στα κράνη των εργατών, στα τοιχώματα των στοών -εξάλλου οι ανθρακωρύχοι έχουν πληρώσει με πολύ αίμα τους αγώνες τους για Δημοκρατία.

«Η υπόσχεση μιας επανάστασης θα γίνει η υπόσχεση μιας φαντασίας που ολοένα απομακρύνεται σαν τη γραμμή του ορίζοντα αλλά συνεχίζουμε να βαδίζουμε προς τα εκεί», λέει το ντοκιμαντέρ της σειράς «Δημοκρατίας γιατί;». Το «αλωνάκι» στο χωριό Iγκέρα έγινε ένδοξο κι εκείνος ο «ζητιάνος», που αρνήθηκε την εξουσία και κυνήγησε τη γραμμή του ορίζοντα, ανελήφθη στους ουρανούς για να μη γεράσει (δεν εννοώ βιολογικά) και να μη συμβιβαστεί.

(Kαθημερινή, "Εικονογράφημα", 20/10/2007)