Πολλές όμορφες και συγκινητικές στιγμές είχε η «Παράβαση» της περασμένης Τρίτης (ΕΤ1), μια –ή μάλλον η μοναδική- εβδομαδιαία εκπομπή για το θέατρο, με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο. Το επεισόδιο αυτό ήταν αφιερωμένο στον Ευγένιο Σπαθάρη, τον μεγάλο λαϊκό καλλιτέχνη που πέθανε πριν από ένα χρόνο περίπου. Δίσεκτη χρονιά ήταν το 2009 για το θέατρο σκιών, αφού δύο μήνες μετά τον Σπαθάρη, πέθανε ο ομότεχνός του Μάνθος Αθηναίος. Καλεσμένοι στο στούντιο ήταν ο Σωτήρης Σπαθάρης, γιος του Ευγένιου, και ο νεότερος (και λόγιος) καραγκιοζοπαίκτης Αθως Δανέλλης.
Στην εκπομπή επισημάνθηκε το πόσο θετικό ρόλο για τη γνωριμία των παιδιών με το θέατρο σκιών έπαιξε ο Καραγκιόζης στην τηλεόραση – μια ιδέα του Σπαθάρη, ο οποίος επίσης είχε την τόλμη και τη διορατικότητα, ήδη από τη δεκαετία του ’60, να ηχογραφήσει παραστάσεις του σε δίσκο.
Οπως είπε ο κ. Δανέλλης, μόνο τρεις είναι οι εναπομείναντες καραγκιοζοπαίκτες της παλιάς φρουράς: ο Θανάσης Σπυρόπουλος, ο Γιάνναρος, ο Μίμης Μάνος. Οσο για τους νεότερους, αυτοί είναι καμιά 30αριά, κυρίως στην Αθήνα και στην Πελοπόννησο. Αν και πληθαίνουν τα dvd με παραστάσεις Καραγκιόζη, αν και οι φιγούρες του θεάτρου σκιών είναι ένα δημοφιλές τουριστικό σουβενίρ, σχεδόν όσο και τα τσολιαδάκια, αν και υπάρχουν αρκετοί ταλαντούχοι νέοι καραγκιοζοπαίκτες, όλα έχουν αλλάξει και αλλάζουν στη λειτουργία του Καραγκιόζη, στη σχέση του με την κοινωνία.
Η μαθητεία χρειάζεται μπερντέ, όχι πανεπιστημιακά αμφιθέατρα (18 ώρες την ημέρα περνούσε πλάι στον Μάνθο ο κ. Δανέλλης). Ενα από τα σημερινά προβλήματα δεν είναι μόνον η έλλειψη μόνιμων σκηνών, δηλαδή η απουσία του μοναδικού «σχολείου» για τους μελλοντικούς καλλιτέχνες, αλλά και η δυσκολία στην άσκηση πολιτικής και κοινωνικής σάτιρας, μια που το κοινό του Καραγκιόζη είναι κυρίως παιδιά. Αναλογίζεται κανείς τι θα έκανε, τι θα έλεγε σήμερα ο Καραγκιόζης, στον καιρό της κρίσης, αλλά και πόσο αβανταδόρικη είναι η σημερινή εποχή για τον αθάνατο ξυπόλυτο ήρωα.
Η «Παράβαση» είναι μια εκπομπή εσωτερικού χώρου και χαμηλού κόστους, χωρίς εξωτερικά γυρίσματα, αλλά με αρκετά βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα από παραστάσεις, παραμένει μια πολύτιμη πηγή γνώσεων και όχι απλώς «πληροφοριών», για το θέατρο, για το παρελθόν και το παρόν του πολιτισμού στη χώρα μας. Ο Καραγκιόζης ήταν ο πιο αυθεντικός, ο πιο αγαπημένος ήρωας της «ποπ κουλτούρας» στον τόπο μας, ακόμα και στις εποχές που κανείς δεν χρησιμοποιούσε αυτόν τον όρο.
Η εκπομπή, λοιπόν, τίμησε τη μνήμη του Ευγένιου Σπαθάρη, που, όπως τονίστηκε, δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος λαϊκός καλλιτέχνης, αλλά κι ένας καλός, γλυκύτατος άνθρωπος με ψυχή μικρού παιδιού. Και το άρωμα της ανθρώπινης καλοσύνης δεν χάνεται, μας γλυκαίνει ακόμα και όταν η πηγή της δεν βρίσκεται πια κοντά μας. Ταυτόχρονα, η εκπομπή τίμησε την τέχνη του Καραγκιόζη κι εκείνους που, παρά τις αντιξοότητες, εξακολουθούν να την ασκούν.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")

0 Responses to "H «Παράβαση» για τον Σπαθάρη (16-4-2010)"

Δημοσίευση σχολίου