|
Στην
«Κ» της Κυριακής του Πάσχα διαβάσαμε το ρεπορτάζ του Σταύρου Τζίμα για το
«Κανούν», την αλβανική βεντέτα. Την Τρίτη, στην «Εμπόλεμη Ζώνη» (Mega)
προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Δανέζη «Κανούν - Ο νόμος της τιμής και
του αίματος».
Να
λοιπόν που το ίδιο θέμα παρουσιάζεται, με ελάχιστη χρονική διαφορά, και στον
γραπτό και στον ηλεκτρονικό Τύπο. Και στις δύο περιπτώσεις, η προσέγγιση έχει
γίνει με ευθύνη και σοβαρότητα και δεν περιορίζεται στην περιγραφή μιας
κατάστασης, αλλά αναζητούνται και τα αίτια. Το κείμενο της εφημερίδας
επιτρέπει στον αναγνώστη να κάνει κάτι σαν ζάπινγκ, να διαλέξει ανάμεσα στο
fast forward ή στο slow motion (στο «γρήγορα μπροστά» ή στην αργή κίνηση). Ας
είναι περιορισμένες οι εικόνες - ο γραπτός λόγος, στις ευτυχισμένες στιγμές
του, δίνει φτερά στη φαντασία.
Ομως
και το ντοκιμαντέρ του κ. Δανέζη δεν απευθύνεται στον παθητικό τηλεθεατή. Δεν
είναι λίγο πράγμα να μπαίνει νοερά κανείς στα σπίτια–άσυλα όπου κρύβονται
εκείνοι που φοβούνται την αυτοδικία των συγγενών κάποιου θύματος.
Σπίτι–καβούκι, με κλειστά παραθυρόφυλλα, χωρίς κεντρική θέρμανση, μια κουζίνα
όπου η ανάσα γίνεται αχνός μες στην παγωνιά. Χιόνι, φτώχεια, καταχνιά. Σε
απομονωμένα χωριά στη βόρεια και κεντρική Αλβανία, όπου θαρρεί κανείς ότι ο
χρόνος έχει σταματήσει, πλανήθηκε η κάμερα της εκπομπής, αποτυπώνοντας
πρόσωπα στεγνά, σκιαγμένα, που είτε διψούν για εκδίκηση είτε λαχταρούν λίγη
γαλήνη. Η άγρια, η λιτή ομορφιά του βαλκανικού τοπίου θέλει ταξιδιώτες, όχι
τουρίστες.
Ανατριχιαστικές
οι στατιστικές για τα πρόσφατα φονικά που υπαγορεύτηκαν από το «Κανούν». Αυτό
το πανάρχαιο εθιμικό δίκαιο αναβιώνει στις μέρες μας, καθώς συχνά το
επικαλείται η αλβανική μαφία για ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Η «τιμή του
αίματος», λέει το ντοκιμαντέρ, «ορίζεται στα 600 ευρώ για έναν άνδρα και στα
300 για μια γυναίκα»... Στα ηλεκτρισμένα Βαλκάνια, όπου ο πόλεμος χτυπάει την
πόρτα, όπου ο εθνικισμός συμπορεύεται με την αμερικανολατρία, όπου οργιάζει
το λαθρεμπόριο όπλων, ναρκωτικών και ανθρώπων, η τιμή του αίματος γίνεται όλο
και πιο φτηνή - και το «Κανούν» μοιάζει να έρχεται από το κοντινό μέλλον και
όχι από τον 16ο αιώνα.
Τηλεόραση
- εφημερίδα, τι να σημειώσουμε; Δύο, Ενα ή Χι; Ας μην υιοθετήσουμε τη λογική
του ανταγωνισμού, του νικητή που «τα παίρνει όλα». Και στις δύο περιπτώσεις,
κερδισμένη είναι η καλή δημοσιογραφία.
|
0 Responses to "Φτώχεια, χιόνι, καταχνιά (3-5-08)"
Δημοσίευση σχολίου