|
|
«Αρωμα μιας άλλης εποχής» ήταν ο τίτλος του ντοκιμαντέρ του Εξάντα
(ΝΕΤ) που γυρίστηκε στην Ιταλία και περιγράφει τις σύγχρονες μορφές αναβίωσης
του φασισμού.
Ομως δεν πρόκειται για ευωδία, αλλά για πνιγηρή δυσωδία, ενώ η
«άλλη εποχή» ίσως να μην ανήκει στο παρελθόν, αλλά να είναι αντικατοπτρισμός
ενός κοντινού –και όχι μόνον ιταλικού– μέλλοντος. Οπως λέει στην εκπομπή ένας
αντιφασίστας μαχητής του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, η σημερινή οικονομική κρίση
ευνοεί την άνοδο του φασισμού, όπως είχε συμβεί και στον μεσοπόλεμο, ενώ ο
ίδιος χαρακτηρίζει τον Μπερλουσκόνι «ήπιο φασίστα», που αξιοποιεί στο έπακρο το
θέαμα, τη διασημότητα, το glamour.
 |
| Ο Ρομπέρτο Σαβιάνο |
Σε
φτωχογειτονιές του Τορίνο, περιπολίες μελών της Λίγκας του Βορρά. Σαν
εξελιγμένοι μελανοχίτωνες, φοράνε πράσινα φουλάρια και κρατάνε τα σκυλιά τους
από το λουρί. Ψάχνουν για παράνομους μετανάστες, τους οποίους παραδίδουν στις
Αρχές. «Βοηθάμε την αστυνομία», εξηγούν. Στη Ρώμη, εκκαθαριστικές επιχειρήσεις
του στρατού σε καταυλισμούς αστέγων. Στο Ροζάρνο, μια κωμόπολη της Καλαβρίας
(σαν τη δική μας Μανωλάδα), άγνωστοι πυροβολούν οικονομικούς μετανάστες την ώρα
που κοιμούνται. Στη Νάπολη, εμπρησμοί σε τσιγγάνικους καταυλισμούς.
Φτωχοντυμένοι Ιταλοί πανηγυρίζουν μπροστά στα αποκαΐδια. Εκτελεστές της Καμόρα,
με βαρύ οπλισμό, δολοφονούν μετανάστες. Οπως δείχνει η ταινία, το πρόσωπο (όχι
το περιεχόμενο) του νεοφασισμού δεν είναι πάντα κτηνώδες. Π. χ., η ακραία
εθνικιστική οργάνωση Casa Pound καταλαμβάνει εγκαταλελειμμένα κτίρια και τα
μετατρέπει σε κοινωνικά κέντρα, βοηθώντας άστεγους, νεόπτωχους και ηλικιωμένους
– αρκεί στις φλέβες τους να ρέει ιταλικό αίμα. «Μιλούν για τον Τσε Γκεβάρα με
την ίδια ευκολία που μιλούν για τον Μουσολίνι». Ελληνες μουσικοί ερμήνευσαν τα
πολύ όμορφα κομμάτια που έγραψε ειδικά για το ντοκιμαντέρ ο Γιάννης Παξεβάνης.
Εδώ η μουσική δεν είναι μια λεπτομέρεια, δεν συνοδεύει απλώς, αλλά δίνει ψυχή
στην εικόνα. Το ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου έτυχε να προβληθεί την
ημέρα που ο κ. Πεταλωτής ανακοίνωσε τα νέα οικονομικά μέτρα. Οι συνειρμοί για
το άρωμα της νέας και της παλιάς εποχής δικοί μας. Το πιο δυνατό χαρτί της
ταινίας δεν ήταν οι σκηνές ωμής ρατσιστικής βίας, αλλά η συνέντευξη του
επικηρυγμένου από τη ναπολιτάνικη μαφία Ρομπέρτο Σαβιάνο, του συγγραφέα του
πολυδιαβασμένου βιβλίου «Γόμορρα». Στην ερώτηση «πόσο βαθιά ριζωμένο είναι το
σύστημα της μαφίας στη συνείδηση των σύγχρονων Ιταλών», ο Σαβιάνο απαντά ότι η
παραδοσιακή ομερτά ήταν να ξέρεις κάτι (π. χ., για ένα φόνο) και να μη μιλάς. Σήμερα,
όμως, ομερτά είναι το να μην ξέρεις, το να μη θέλεις να ξέρεις, το να μην
ενημερώνεσαι, το να μην καταλαβαίνεις –και το να μη θέλεις να καταλάβεις. Ισως
η στάση αυτή να μη χαρακτηρίζει μόνο τους Ιταλούς που ζουν στη σκιά της μαφίας,
αλλά να τη συναντάμε και σε άλλα μήκη και πλάτη.
(KAΘΗΜΕΡΙΝΗ,
“Εικονογράφημα”, 6-3-10)
0 Responses to "Ενα ντοκιμαντέρ του Εξάντα γι’ αυτούς που «θέλουν να ξέρουν»"
Δημοσίευση σχολίου