Ενα αφιέρωμα στα Εξάρχεια πρόβαλε σε δύο συνέχειες η «Μηχανή του χρόνου» του Χρίστου Βασιλόπουλου (ΝΕΤ).

Αποφεύγοντας τα στερεότυπα (το «κράτος» ή το «άβατο των Εξαρχείων»), η εκπομπή προσπάθησε να ξετυλίξει την ιστορία αυτής τη συνοικία από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, να παρουσιάσει την πολεοδομική και κοινωνική της εξέλιξη, να τονίσει τον αντισυμβατικό, εξωστρεφή και νεανικό χαρακτήρα της. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα μουσικά ρεύματα που ευδοκίμησαν εδώ κατά τη μεταπολίτευση, καθώς και σε δύο ταλαντούχους καλλιτέχνες που δεν ζουν πια, τον Παύλο Σιδηρόπουλο και τον Νικόλα Ασιμο, τον «πρίγκιπα» και το «στοιχειό». Οπως αναφέρθηκε, στα Εξάρχεια έζησαν πολλοί άνθρωποι των γραμμάτων, ανάμεσά τους ο Γρ. Ξενόπουλος, ο Κ. Παλαμάς, ο Μπ. Αννινος, ο Δ. Καμπούρογλου. Η εκπομπή ασχολήθηκε περισσότερο με τη μουσική σκηνή των Εξαρχείων και την ποπ κουλτούρα του δρόμου και λιγότερο με τα λογοτεχνικά φαντάσματα ή τη φιλολογική γεωγραφία της περιοχής – μια απόλυτα θεμιτή επιλογή καθώς δεν μπορούν να χωρέσουν όλα σε ένα δίωρο. Υπήρχαν δύο μεγάλοι απόντες: ο Ναπολέων Λαπαθιώτης και ο Γιώργος Ιωάννου. Ο δεύτερος, που έζησε τα τελευταία χρόνια του στα Εξάρχεια, έδωσε αγώνα για να σωθεί το σπίτι του πρώτου, του ποιητή που αυτοκτόνησε στο πατρικό αρχοντικό του, γωνία Κουντουριώτου και Οικονόμου, λίγους μήνες πριν από την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς. Το σπίτι του Λαπαθιώτη, ένα αρχιτεκτονικό μνημείο της δεκαετίας του 1880, έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο, όμως το διαμέρισμα του Γιώργου Ιωάννου, στην οδό Δεληγιάννη 3, παραμένει όπως ακριβώς ήταν όταν εκείνος ζούσε, χάρη όμως στη συγκινητική φροντίδα της αδελφής και του γαμπρού του και όχι του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού (ή μάλλον «Πολιτισμού και Λήθης»), που θα όφειλε να το κάνει μουσείο. Πόσων κατοικιών μεγάλων συγγραφέων παραμένει ανέπαφο το εσωτερικό τους; Η πολυκατοικία αυτή είναι χτισμένη στο χώρο όπου κάποτε βρισκόταν η ξακουστή ταβέρνα του Γιώργου του Μιχαλάκου του Κουλού και μάλιστα εκεί έχουν γυριστεί σκηνές της ταινίας «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη. «Ολη η γειτονιά θυμάται τη Μελίνα και τον Φούντα», αναφέρει ο Ιωάννου σε ένα εξαιρετικό κείμενό του, που είχε δημοσιευθεί το 1984 στη «Λέξη» (βλ. «Ο γείτονάς μου ο Λαπαθιώτης» στο www. sarantakos. com). Το σπίτι του Ιωάννου θα άξιζε να γίνει θέμα μιας αυτοτελούς εκπομπής, καθώς αυτό το καταφύγιο και πνευματικό εργαστήριο, που σήμερα είναι σφραγισμένο, θα μπορούσε να γίνει ένας επισκέψιμος τόπος ιστορικής μνήμης.
Σίγουρα, πολλές ώρες δουλειάς και έρευνας χρειάστηκαν γι’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα στα Εξάρχεια. Εδώ οι δρόμοι και τα κτίρια, οι τοίχοι με τα σημάδια από βρετανικούς όλμους, έχουν τη δική τους ιστορία, που δεν είναι «μπάχαλο», αλλά μια λέξη μοναχά: «ελευθερία».

0 Responses to "Δρόμοι που έχουν τη δική τους ιστορία (20-3-10)"

Δημοσίευση σχολίου