«Χιλιάδες μικροί μάγοι» («Εμπόλεμη Zώνη, Mega, 31-01-08)
Φανταστείτε μια ιστορία στην οποία συνενώνονται ο Κοντορεβιθούλης, η «Καρδιά του σκότους», ο Χάρι Πότερ και οι «Μάγισσες του Σάλεμ». Με τη διαφορά ότι η ιστορία αυτή, που μας την αφηγήθηκε προχθές το ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Δανέζη, δεν ανήκει στη σφαίρα της μυθοπλασίας.
Οι «μάγοι» είναι τα ανεπιθύμητα, τα καταραμένα παιδιά της Κινσάσα, της πρωτεύουσας του Κονγκό. Οι γονείς τους, που δεν μπορούν να τα θρέψουν, δεν τα εγκαταλείπουν απλώς στο δάσος, δηλαδή στον δρόμο, αλλά τα αποκηρύττουν και τα παραδίδουν σε πάστορες και προφήτες που αναλαμβάνουν να διώξουν από το παιδικό σώμα το πνεύμα του Σατανά.
Δημόσιοι εξορκισμοί σε γκροπλάν. Θρησκευτικές κοινότητες ακραίων ευαγγελιστών παραλαμβάνουν τα «δαιμονισμένα» παιδιά τα οποία, αφού υποστούν το μαρτύριο της πείνας και διάφορα βασανιστήρια (μαστίγωμα, κόψιμο με ξυραφάκια, κάψιμο με λιωμένο κερί), συχνά είναι πρόθυμα να ομολογήσουν ότι είναι μάγοι, να προβούν σε προφορική δήλωση μετανοίας.
Το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο. Σε 50.000 υπολογίζονται οι ανήλικοι μάγοι του Κονγκό, μιας τεχνητά πάμπτωχης χώρας, πλούσιας σε φυσικούς πόρους. Τα παιδιά γίνονται οι αποδιοπομπαίοι τράγοι για τα δεινά που πλήττουν τις εξαθλιωμένες οικογένειες. Το ψυγείο χαλάει ξανά και ξανά; Ποντίκια και κατσαρίδες τριγυρνούν στο σπίτι; Αρρωσταίνουν συχνά τα παιδιά; Εχασε ο πατέρας τη δουλειά του; Ο φταίχτης είναι το πιο ζωηρό παιδί της οικογένειας, αυτό που βρέχει το κρεβάτι του τη νύχτα, που σκαρφαλώνει σε δέντρα...
«Βγαίνω έξω τη νύχτα και τρώω ανθρώπινο κρέας», λέει μπροστά στην κάμερα ένα δεκάχρονο αγοράκι.
Ενας «ναός» όπου τελούνται εξορκισμοί είναι ένα τσίγκινο υπόστεγο. Από τα δοκάρια της στέγης κρέμονται μπαλόνια που αναπαριστάνουν το κεφάλι ενός κλόουν. Οι ιερείς φορούν λευκά ράσα με έναν πράσινο σταυρό κεντημένο στην πλάτη. Το ποίμνιο σε πλαστικές καρέκλες.
Οταν βλέπουμε τέτοιες σκηνές στο σινεμά, ελπίζουμε ότι από κάπου θα ξεπεταχτεί ο Ιντιάνα Τζόουνς για να απελευθερώσει τα παιδιά και να τιμωρήσει τους «κακούς». Ομως στην πραγματική ζωή, τα παιδιά υπομένουν τη μαύρη μοίρα τους, αν και υπάρχουν άνθρωποι και οργανώσεις (π.χ., η Save the Children) που προσπαθούν «να στραγγίξουν τον Ατλαντικό ωκεανό με ένα χαρτομάντιλο», όπως έλεγε ένας Βρετανός πεζογράφος.
Η πείνα, η φτώχεια, η ανεργία οδηγούν στην πίστη στη μαγεία και «τα παιδιά του δρόμου θα γίνουν ενήλικες του δρόμου», είπαν κάποιοι φωτισμένοι Κονγκολέζοι στην εκπομπή.
Οπως παρατηρεί ο ιστορικός Μάικ Ντέιβις («Ο πλανήτης των παραγκουπόλεων»), «τα παιδιά-μάγοι της Κινσάσα, όπως και τα σλαμ εξαγωγής ανθρώπινων οργάνων στην Ινδία και την Αίγυπτο, μας μεταφέρουν σ’ ένα υπαρξιακό ground zero, πέρα από το οποίο βρίσκονται μόνο στρατόπεδα θανάτου, πείνα και τρόμος...».
Τα «παιδιά-μάγοι» και η άτυπη βιομηχανία της μεταμόσχευσης ανθρώπινων οργάνων (ένα θέμα που απασχόλησε χθες αρκετά δελτία) είναι καινοφανή φαινόμενα. Δεν είναι προϊόντα της προαιώνιας καθυστέρησης κάποιων λαών, αλλά της σύγχρονης απόγνωσης.
Φανταστείτε μια ιστορία στην οποία συνενώνονται ο Κοντορεβιθούλης, η «Καρδιά του σκότους», ο Χάρι Πότερ και οι «Μάγισσες του Σάλεμ». Με τη διαφορά ότι η ιστορία αυτή, που μας την αφηγήθηκε προχθές το ντοκιμαντέρ « ω, δεν ανήκει στη σφαίρα της μυθοπλασίας.
Οι «μάγοι» είναι τα ανεπιθύμητα, τα καταραμένα παιδιά της Κινσάσα, της πρωτεύουσας του Κονγκό. Οι γονείς τους, που δεν μπορούν να τα θρέψουν, δεν τα εγκαταλείπουν απλώς στο δάσος, δηλαδή στον δρόμο, αλλά τα αποκηρύττουν και τα παραδίδουν σε πάστορες και προφήτες που αναλαμβάνουν να διώξουν από το παιδικό σώμα το πνεύμα του Σατανά.
Δημόσιοι εξορκισμοί σε γκροπλάν. Θρησκευτικές κοινότητες ακραίων ευαγγελιστών παραλαμβάνουν τα «δαιμονισμένα» παιδιά τα οποία, αφού υποστούν το μαρτύριο της πείνας και διάφορα βασανιστήρια (μαστίγωμα, κόψιμο με ξυραφάκια, κάψιμο με λιωμένο κερί), συχνά είναι πρόθυμα να ομολογήσουν ότι είναι μάγοι, να προβούν σε προφορική δήλωση μετανοίας.
Το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο. Σε 50.000 υπολογίζονται οι ανήλικοι μάγοι του Κονγκό, μιας τεχνητά πάμπτωχης χώρας, πλούσιας σε φυσικούς πόρους. Τα παιδιά γίνονται οι αποδιοπομπαίοι τράγοι για τα δεινά που πλήττουν τις εξαθλιωμένες οικογένειες. Το ψυγείο χαλάει ξανά και ξανά; Ποντίκια και κατσαρίδες τριγυρνούν στο σπίτι; Αρρωσταίνουν συχνά τα παιδιά; Εχασε ο πατέρας τη δουλειά του; Ο φταίχτης είναι το πιο ζωηρό παιδί της οικογένειας, αυτό που βρέχει το κρεβάτι του τη νύχτα, που σκαρφαλώνει σε δέντρα...
«Βγαίνω έξω τη νύχτα και τρώω ανθρώπινο κρέας», λέει μπροστά στην κάμερα ένα δεκάχρονο αγοράκι.
Ενας «ναός» όπου τελούνται εξορκισμοί είναι ένα τσίγκινο υπόστεγο. Από τα δοκάρια της στέγης κρέμονται μπαλόνια που αναπαριστάνουν το κεφάλι ενός κλόουν. Οι ιερείς φορούν λευκά ράσα με έναν πράσινο σταυρό κεντημένο στην πλάτη. Το ποίμνιο σε πλαστικές καρέκλες.
Οταν βλέπουμε τέτοιες σκηνές στο σινεμά, ελπίζουμε ότι από κάπου θα ξεπεταχτεί ο Ιντιάνα Τζόουνς για να απελευθερώσει τα παιδιά και να τιμωρήσει τους «κακούς». Ομως στην πραγματική ζωή, τα παιδιά υπομένουν τη μαύρη μοίρα τους, αν και υπάρχουν άνθρωποι και οργανώσεις (π.χ., η Save the Children) που προσπαθούν «να στραγγίξουν τον Ατλαντικό ωκεανό με ένα χαρτομάντιλο», όπως έλεγε ένας Βρετανός πεζογράφος.
Η πείνα, η φτώχεια, η ανεργία οδηγούν στην πίστη στη μαγεία και «τα παιδιά του δρόμου θα γίνουν ενήλικες του δρόμου», είπαν κάποιοι φωτισμένοι Κονγκολέζοι στην εκπομπή.
Οπως παρατηρεί ο ιστορικός Μάικ Ντέιβις («Ο πλανήτης των παραγκουπόλεων»), «τα παιδιά-μάγοι της Κινσάσα, όπως και τα σλαμ εξαγωγής ανθρώπινων οργάνων στην Ινδία και την Αίγυπτο, μας μεταφέρουν σ’ ένα υπαρξιακό ground zero, πέρα από το οποίο βρίσκονται μόνο στρατόπεδα θανάτου, πείνα και τρόμος...».
Τα «παιδιά-μάγοι» και η άτυπη βιομηχανία της μεταμόσχευσης ανθρώπινων οργάνων (ένα θέμα που απασχόλησε χθες αρκετά δελτία) είναι καινοφανή φαινόμενα. Δεν είναι προϊόντα της προαιώνιας καθυστέρησης κάποιων λαών, αλλά της σύγχρονης απόγνωσης.
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα", 5/2/2008)
0 Responses to "Στη σύγχρονη «Καρδιά του σκότους»"
Δημοσίευση σχολίου