8:47 π.μ.
Αλλο
αυτό που απλώς βλέπεται (watchable) και άλλο αυτό που μπορεί και να αρέσει
(likeable) λένε οι Αμερικανοί τηλε-ειδικοί.
Φτωχό
και αδιάφορο ήταν το φετινό τηλεοπτικό καλοκαίρι. Οι επαναλήψεις κυριάρχησαν,
ενώ η πιο συζητημένη παραγωγή ήταν εισαγόμενη, δηλαδή το τουρκικό σίριαλ
«Εζέλ», που το ίδιο έμοιαζε με επανάληψη του εαυτού του, καθώς το σενάριο
ξεχείλωνε και τα ίδια μοτίβα επανέρχονταν με μικρές παραλλαγές. Ακόμα και τα
δελτία ειδήσεων έμοιαζαν με επανάληψη όχι μόνο των γεγονότων που συνέβησαν,
αλλά και αυτών που θα συμβούν στο κοντινό μέλλον.
Αυτό το καλοκαίρι
οι τηλεθεατές μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: σε αυτούς που έβλεπαν «Εζέλ»
και σε αυτούς που δεν έβλεπαν και περιορίζονταν να ρίχνουν μια ματιά στα δελτία
ειδήσεων. Η διαφορά του «Εζέλ» από άλλα τουρκικά σίριαλ που έχουν προβληθεί σε
ελληνικά κανάλια είναι ότι πολλοί τον βλέπουν, αλλά λίγοι έχουν διάθεση να τον
συζητήσουν –κάτι που δεν είχε συμβεί, π.χ., με τα «Σύνορα της αγάπης» ή τις
«Χίλιες και μια νύχτες» που είχαν κάνει θραύση το καλοκαίρι του 2005 και του
2010, αντίστοιχα.
Και οι δύο αυτές
παλαιότέρες σειρές πρόσφεραν στον Ελληνα τηλεθεατή μια εικόνα του δημόσιου και
του ιδιωτικού βίου στη σύγχρονη Τουρκία. Εικόνα φιλτραρισμένη, ασφαλώς, αλλά
που μας επέτρεπε να γνωρίσουμε κάποιες πτυχές της σύγχρονης τουρκικής
πραγματικότητα. Ειδικά οι «Χίλιες και μια νύχτες» δεν περιορίζονταν στην
περιγραφή των παθών των κεντρικών χαρακτήρων, αλλά παρουσίαζαν συρταρωτές
«υποπλοκές» (subplots), σχετικές, π.χ., με την αυθαίρετη δόμηση στην
Κωνσταντινούπολη ή την ενδοοικογενειακή βία σε βάρος των γυναικών ή τον
κιτρινισμό των τουρκικών ταμπλόιντ.
Ομως τα όσα
ξετυλίγονται στον «Εζέλ» θα μπορούσαν, με λίγη φαντασία, να συμβαίνουν σε
οποιαδήποτε πόλη ή χώρα. Το «κουλέρ λοκάλ» είτε είναι ανύπαρκτο είτε είναι
καθαρά διακοσμητικό. Μοναδική πρωτοτυπία της σειράς είναι οι αμπελοφιλοσοφίες
που λέει μια φωνή εκτός κάδρου και οι οποίες δεν παραπέμπουν στην ανατολίτικη
σοφία αλλά στις παροιμιώδεις φράσεις που μπορεί κανείς να αλιεύσει στο
Διαδίκτυο.
Το πιο παιδαριώδες κι εκνευριστικό στοιχείο στον «Εζέλ» είναι οι ερμηνείες των ηθοποιών, η σκηνοθετική γραμμή στην οποία υπακούουν και που συνοψίζεται στη φράση «το γουρλωμένο μάτι». Γκροπλάν στη γροθιά που σφίγγεται όταν ο Εζέλ αντικρίζει τη γυναίκα που τον πρόδωσε. Το ίδιο συμβαίνει και με τους άλλους πρωταγωνιστές. Μάτι αγριεμένο, μάτι γλαρό, μάτι μισόκλειστο που δείχνει δυσπιστία, πόνο, καψούρα, αναλόγως. Θαρρεί κανείς ότι βρισκόμαστε στην εποχή του βωβού κινηματογράφου, όταν οι ηθοποιοί έπρεπε να κάνουν γκριμάτσες για να δείξουν στους θεατές πώς νιώθουν. Μόνο τα παχουλά και λεία μαγουλάκια του Εζέλ υπονομεύουν την τραγική του μοίρα, ενώ οι γυναίκες που ανταμώνει στο διάβα του είναι τόσο έντονα «μοντέλες» που μοιάζουν εξωπραγματικές.
Οι τηλεθεατές βλέπουν τον «Εζέλ» με περισσότερο ή λιγότερο φανατισμό όχι επειδή τους μαγνητίζουν οι ερμηνείες, η πλοκή ή οι εικόνες της Κωνσταντινούπολης, αλλά γιατί δεν έχουν τίποτε άλλο «καινούργιο» να δουν. Η απήχηση αυτής της σειράς δείχνει το πόσο πρόθυμοι είμαστε να συμβιβαστούμε με το μέτριο ή και το ευτελές, να αρκεστούμε στο λίγο αφού έχουμε παραιτηθεί από την ιδέα ότι η τηλεόραση μπορεί να μας προσφέρει το καλό και το ωραίο. Ο,τι θεωρούσαμε αυτονόητο δημόσιο αγαθό εξαερώνεται συρρικνώνεται, ας συρρικνωθούν λοιπόν και οι απαιτήσεις μας. Σφάξε με, Εζέλ μου, κάνε με να δακρύσω, κάνε με να αγιάσω.
( Καθημερινή, ένθετο "TV", 4/9/2011)
0 Responses to "Το καλοκαίρι του «Εζέλ»"
Δημοσίευση σχολίου