Το ντοκιμαντέρ «Πωλείται ζωή» του Εξάντα (ΝΕΤ) άρχισε με ένα ερώτημα: «Πώς θα ήταν η ζωή, αν όλα τα νερά του πλανήτη... ανήκαν σε ιδιώτες;» Αυτό συμβαίνει στη Χιλή, όπου ο αρμόδιος υπουργός προβλέπει ότι κάποτε το νερό θα γίνει σαν το πετρέλαιο: ένα εμπόρευμα που η τιμή και η διάθεσή του θα ρυθμίζονται από τους νόμους της αγοράς.
Στη Χιλή, μπορεί κανείς να κληροδοτήσει στους απογόνους του ένα ποτάμι, μια πηγή, μια λίμνη, έναν θερμοπίδακα. Το νερό είναι συνώνυμο της ζωής, όμως εδώ η ίδια η ζωή πωλείται, ενοικιάζεται, μεταβιβάζεται. Εδώ ισχύει η φράση «δεν δίνει του αγγέλου του νερό». Οποιος θέλει να ποτίσει τις πάπιες, τις κατσίκες ή τα δέντρα του, πρέπει να πληρώσει, ακόμα και αν το χωράφι του βρίσκεται στην όχθη του ποταμού. Υπάρχει, βέβαια, το ενδεχόμενο τα νερά να έχουν ήδη αντληθεί πιο ψηλά και το ποτάμι να έχει γίνει ρυάκι ή το νερό του ποταμού να είναι πικρό, δηλητηριασμένο από τα απόβλητα των μεταλλευτικών εταιρειών και να μην το πίνουν ούτε τα ζώα. Ενας απέραντος Ασωπός.
Η υπερεκμετάλλευση των υδάτινων πόρων, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, οδηγεί πανάρχαιες ινδιάνικες κοινότητες στον αφανισμό. Η κάμερα αποτυπώνει απέραντες φρυγμένες επίπεδες εκτάσεις, κάτισχνα ζώα, αναιμική βλάστηση. Απομονωμένοι οικισμοί που περιμένουν με λαχτάρα το τρένο με το βαγόνι-βυτίο. Και καθώς το νερό γίνεται πανάκριβο ή δυσεύρετο, οι άνθρωποι θα εγκαταλείπουν την ύπαιθρο και θα γιγαντώνονται οι παραγκουπόλεις του Σαντιάγο.
Ολα άρχισαν με τον παροξυσμό των ιδιωτικοποιήσεων του ’70, όταν η Χιλή είχε γίνει «το πειραματόζωο των παιδιών από το Σικάγο». Εφαρμόζοντας τα πιο σκληρά δόγματα του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού, η δικτατορία του Πινοσέτ θέσπισε, το 1981, ένα πακέτο νόμων που ορίζει ότι όλα τα νερά της χώρας κόβονται σε «μερίδια» ή «δικαιώματα νερού». Το κράτος έχει παραιτηθεί από τη διαχείριση του νερού και είναι υπεύθυνο μόνο για την τήρηση λεπτομερών αρχείων των υδάτινων πόρων και ιδιοκτησιών, δηλαδή για το εθνικό «υδατολόγιο».
Το ντοκιμαντέρ κλείνει με την προσευχή και το θρήνο μιας ομάδας Ινδιάνων, σε ύψος 4.000 μ., στην περιοχή των θερμοπιδάκων (τα δικαιώματα της γεωθερμικής εκμετάλλευσης έχουν επίσης εκχωρηθεί σε ιδιώτες). Ανδρες και γυναίκες γονατίζουν, στρώνουν πολύχρωμα υφαντά κιλίμια στο έδαφος. Ζωσμένοι από σεκιουριτάδες, ποτίζουν το στεγνό χώμα με τα δάκρυά τους και λένε το αυτονόητο: «Το νερό δεν είναι δικό μου, εγώ είμαι μέρος του. Ούτε η γη είναι δική μου, εγώ είμαι μέρος της. Ο άνθρωπος είναι περαστικός, και όμως θέλει να παίξει με τη γη. Αλλά ποτέ δεν το έχει πετύχει. Γιατί μετά η γη θα στείλει το λογαριασμό. Και η γη δεν ζητάει λεφτά, πληρώνεται με αίμα».
Ολα αυτά συμβαίνουν πέρα μακριά, στο νότιο ημισφαίριο, όμως η Γη έχει αρχίσει να στέλνει και σ’ εμάς το λογαριασμό.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")

0 Responses to "Ούτε του αγγέλου τους νερό (22-12-09)"

Δημοσίευση σχολίου