Με την καθημερινή ζωή στα χρόνια της δικτατορίας ασχολήθηκε η «Ερευνα» (Mega) του Παύλου Τσίμα στην προχθεσινή επέτειο της 21ης Απριλίου.

Η εκπομπή ήταν προσεγμένη και πρέπει να χρειάστηκαν πολλές ώρες προετοιμασίας και μοντάζ αφού μίλησαν δεκάδες άνθρωποι. Μάλιστα, κάποιοι από αυτούς εμφανίζονται πολύ σπάνια στην τηλεόραση, όπως ο συνθέτης Δήμος Μούτσης, ο δημοσιογράφος Γιώργος Κάρτερ, οι σκηνοθέτες Ροβήρος Μανθούλης, Παντελής Βούλγαρης και Γιώργος Τσεμπερόπουλος κ.ά.

Πλούσιο και μερικές φορές σπαρταριστό ήταν το οπτικοακουστικό υλικό. Π.χ., σ’ ένα απόσπασμα από μια ελληνική ταινία, μια νεαρή κυρία ξεναγεί κάποιους τουρίστες στην Ακρόπολη και τους δείχνει με καμάρι προς τα βορειοανατολικά: «From here you can see the Hilton Hotel» (Από εδώ βλέπετε το Χίλτον). Πολλοί κατέθεσαν «μικρές» αλλά πολύτιμες προσωπικές μαρτυρίες, όπως ο ηθοποιός Γιάννης Μπέζος που παραδέχτηκε ότι ενώ ήταν μαθητής, τον σημάδεψε η ασυνήθιστη έως και παράτολμη (για εκείνα τα χρόνια) πρωτοβουλία ενός καθηγητή που έφερε στην τάξη για να ακούσουν τα παιδιά τον δίσκο «Ο Μεγάλος Ερωτικός» του Μάνου Χατζιδάκι.

Η πολεοδόμος Ρένα Κλουτσινιώτη αναφέρθηκε στην ολέθρια πολιτική της δικτατορίας στον δομημένο χώρο, στην αύξηση του συντελεστή δόμησης που οδήγησε στην καταστροφή παραδοσιακών συνοικιών της Αθήνας όπως η Καλλιθέα, η Κυψέλη και το Παγκράτι, αλλά και πολλών πόλεων όπως η Λαμία.

Οπως επισημάνθηκε, τα ίχνη από το πέρασμα του χουντικού οδοστρωτήρα ήταν ιδιαίτερα εμφανή στο τραγούδι. Τότε καθιερώθηκε το «ελαφρολαϊκό», τότε γνώρισαν ημέρες δόξας οι νυχτερινές πίστες - και δεν είναι δύσκολο να αναγνωρίσουμε τους σημερινούς γνήσιους απογόνους εκείνης της μορφής ψυχαγωγίας.

Παλιές ιστορίες; Οχι και τόσο. Η αισθητική των χουντοτράγουδων αποθεώνεται κάθε χρόνο στα τηλεοπτικά αφιερώματα για τη Eurovision, ενώ τα θλιβερά τηλεοπτικά κατασκευάσματα εκείνης της περιόδου βαφτίζονται δείγματα της «εποχής της αθωότητας».

Στην εκπομπή μίλησε και ο Νίκος Μαστοράκης για τα πρώτα βήματα της ελληνικής τηλεόρασης και τη δουλειά του στην ΥΕΝΕΔ. Κανείς δεν έχει διάθεση να «φιμώσει» τον κ. Μαστοράκη: είναι και αυτός μια ψηφίδα του τοπίου εκείνων των χρόνων. Ομως υπάρχει ή μάλλον υπήρχε μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σ’ εκείνους που αντιστάθηκαν στη δικτατορία και πλήρωσαν το τίμημα της ανυπακοής τους (όπως ο Παντελής Βούλγαρης) και άνθρωποι που βολεύτηκαν με το καθεστώς ή το υπηρέτησαν (και ίσως, καθώς απομονώθηκαν ηθικά, πλήρωσαν βαρύτερο τίμημα για την «υπακοή» τους). Ισως εδώ θα ταίριαζε το γνωστό τραγούδι του Δ. Σαββόπουλου:

«Ολαρία, ολαρά, δάγκωσέ με πιο βαθιά / αχ, ο Ολιβερ Τουίστ χαμογελάει/ και ο Χίτλερ τού χαϊδεύει τα μαλλιά… θα βρεθούμε όλοι μαζί στο πανηγύρι/ θα ’ναι όλη η παλιά μας συντροφιά/ και θα πιούμε από το ίδιο το ποτήρι/ και την πιο πικρή γουλιά».

(KAΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα", 23/4/09)