Μια πολιτική
δολοφονία, μια συνωμοσία στην οποία εμπλέκονται μοναχοί του Αγίου Όρους,
κυβερνητικά στελέχη, επιφανείς επιχειρηματίες, νεοναζί αλλά και λαϊκά παιδιά
που γίνονται (δεν γεννιούνται) τραμπούκοι ή τσιράκια κάποιου ισχυρότερου, είναι
το φόντο μέσα στο οποίο ξετυλίγονται πολλές προσωπικές, καθημερινές ιστορίες,
τραγικές, μελαγχολικές γελοίες, αμήχανες. Και ανάμεσα στις ιστορίες δεσπόζει
εκείνη του κεντρικού ήρωα, που επιχειρεί να αποκρυπτογραφήσει ένα μυστηριώδες
γκράφιτι ζωγραφισμένο σε έναν τοίχο της Αθήνας –η αρχή του παραμυθιού.
Αστυνομικό,
πολιτικό, ερωτικό. Τα πιο πάνω επίθετα
θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν τις Σκοτεινές επιγραφές,
που ταυτόχρονα είναι ένα βιβλίο για την απώλεια, για τη φθορά της ανίκητης
ασθένειας και των γερατειών, για τις μετέωρες φιλίες, για την καταπίεση και την
αγάπη μέσα στην οικογένεια.
Η ακρίβεια και η
ευαισθησία δεν είναι πράγματα ασύμβατα. Αυτό αποδεικνύουν οι περιγραφές της
πόλης, των μεγάλων αξόνων κυκλοφορίας, της αστικής πολυκατοικίας, της γειτονιάς
(βλ. «Γεωγραφική
παρένθεση»). Η οξεία αντίληψη του χώρου είναι εμφανής και σε άλλα βιβλία του
Πανσέληνου, π.χ., στον Κουτσό άγγελο, όπου ο
κεντρικός ήρωας είναι ιπτάμενος, πετάει πάνω από την Αθήνα και τον Πειραιά της
Κατοχής και μας κάνει τη χάρη να μας ανεβάσει κι εμάς στα φτερά του. Εδώ πετάει
ο κότσυφας και από τον κήπο του σπιτιού στην Αττική, φτάνει στη FYROM, στην
κοιλάδα της Πελαγονίας, και κρυφακούει τα μεγάλα και τα ασήμαντα σχέδια των
ανθρώπων.
Μια άλλη αρετή του
βιβλίου είναι το διακριτικό χιούμορ που δεν επιχειρεί να προβάλει την ευφυΐα
του συγγραφέα, αλλά τη γελοιότητα της ματαιοδοξίας και της επιφανειακής
κοινωνικής επιτυχίας, όπως συμβαίνει στην περίπτωση ενός παράγοντα του
πολιτισμού, του πρώην δικαστή Iσίδωρου Πεντεδέκα ο οποίος μετά τη
συνταξιοδότησή του γίνεται εκδότης. Εύγλωττο και επίτηδες κραυγαλέο είναι το
επώνυμο κάποιων προσώπων, π.χ., μέγας επιχειρηματικός όμιλος Patsatzis-Podaras
ή μεγαλογιατρός Ραψομανίκης. Άλλα ονόματα μοιάζουν να κλείνουν το μάτι στους
ήρωες του Γιάννη Μαρή (Βάκης Ρεστέμης, Έραστος Δεληβοριάς).
Το βιβλίο δεν
κολακεύει τα στερεότυπα προοδευτικά αντανακλαστικά του αναγνώστη, δεν κολακεύει
καν τους ήρωές του.
Επίσης είναι απαλλαγμένο από κάθε επαρχιώτικη επίδειξη κοσμοπολιτισμού, κάτι
που συχνά δίνει τον τόνο στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία. Ο συγγραφέας δεν
μπαίνει στον κόπο να μας δείξει ότι είναι «ευρωπαιο-γυρισμένος», αν και δεν
κρύβει την αγάπη του για την ευρωπαϊκή λογοτεχνία.
Στις
Σκοτεινές επιγραφές δεν συναντάμε τις λέξεις «κρίση», «διαφθορά», «διαπλοκή» με
τη δημοσιογραφική σημασία τους, όμως θα συναντήσουμε την κρίση, που δεν είναι
μόνο οικονομική και που διαβρώνει ανθρώπους όνειρα και σχέσεις, ακόμα και αυτές
που θεωρούμε ιερές, ακατάλυτες.
(ΠΡΙΝ, 14.4.12)
0 Responses to "Οι «Σκοτεινές επιγραφές» του Αλέξη Πανσέληνου"
Δημοσίευση σχολίου