2:08 μ.μ.
Στην
63η επέτειο του βομβαρδισμού της Χιροσίμα, ο ΣΚΑΪ πρόβαλε ένα εξαιρετικό
ντοκιμαντέρ του ΗΒΟ με τίτλο «Μαύρη βροχή», παραγωγής 2007. Δημιουργός του
είναι o Στίβεν Οκαζάκι, ένας 56χρονος Αμερικανο–ιάπωνας τρίτης γενιάς.
Πολλά
έχουμε δει και έχουμε ακούσει γι’ αυτό το γεγονός, έτσι που τα μάτια και τα
αυτιά μας έχουν πιάσει πουρί. Ξανά Χιροσίμα; Αναρωτιόμαστε. Ξανά μες στο
κατακαλόκαιρο; Ξανά υποχρεωτική επίσκεψη στο μουσείο της Ιστορίας; Ξανά μεγάλα
λόγια; Ομως η ταινία αυτή δεν καταδικάζει, δεν ρητορεύει, δεν χρησιμοποιεί τη
λέξη «έγκλημα». Κυρίως δίνει τον λόγο στους επιζήσαντες, σε εκείνους που είδαν
την «άσπρη λάμψη» και τη «μαύρη βροχή», να πουν τα λιγοστά τους λόγια προτού η
ψυχή τους κάνει πανιά.
Επί 25
χρόνια ο σκηνοθέτης έκανε έρευνα, συγκεντρώνοντας μαρτυρίες από εκατοντάδες
ανθρώπους που είδαν τους βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι. Εδώ η
έμφαση δεν δίνεται στη στρατιωτική και την πολιτική σημασία της βόμβας, αλλά
στους «τυχερούς» που επέζησαν, σε εκείνους που ήταν παιδιά ή έφηβοι όταν είδαν
την πόλη τους να καίγεται, τη μητέρα να εξαερώνεται, τα αδέλφια και τους
συμμαθητές τους να γίνονται στάχτη.
Το
μοντάζ είναι αριστοτεχνικό. Οι αφηγήσεις διακόπτονται από ζωγραφιές που
καλύπτουν όλη την οθόνη, άλλες αδέξιες και άλλες με καλλιτεχνικές αξιώσεις, που
απεικονίζουν την έκρηξη, τους νεκρούς, τους σακατεμένους. Σκίτσα φτιαγμένα από
τους επιζήσαντες και τα οποία μερικές φορές είναι πιο σπαρακτικά από τις
«αληθινές» εικόνες.
Οι
επιζήσαντες μιλούν – όσο υπάρχει ακόμα καιρός. Δεν πολιτικολογούν, συγκρατούν
τη συγκίνησή τους, δεν οδύρονται, δεν οργίζονται, όμως η ευγένεια του πόνου
τους προκαλεί οργή στον τηλεθεατή. Οργή και ντροπή.
Νικήσαμε;
Νικήσαμε στ’ αλήθεια; Εκτός από την ατιμωτική ήττα, υπάρχει και η ατιμωτική
νίκη, αν δεχτούμε ότι ο βομβαρδισμός των δύο ιαπωνικών πόλεων έγραψε το
ουσιαστικό τέλος του πολέμου. Υπάρχει και η «συμφέρουσα» αλλά και επονείδιστη
απόκρυψη της αλήθειας, όπως συνέβη με το πρωτοσέλιδο των «Νιου Γιορκ Τάιμς»
εκείνων των ημερών που έφερε τον καθησυχαστικό τίτλο «No radioactivity in
Hiroshima ruin» («Δεν υπάρχει ραδιενέργεια στα ερείπια της Χιροσίμα»), όπως
διαβάσαμε την περασμένη εβδομάδα στην «Guardian» …
Το
ντοκιμαντέρ δεν ασχολείται με το αν η ρίψη της ατομικής βόμβας ήταν απαραίτητη
ή όχι, όπως ισχυρίστηκαν οι Αμερικανοί. Το σίγουρο είναι ότι χωρίς τον
«Πιτσιρίκο» και τον «Χοντρούλη» – «Little Boy» και «Fat Man» είχαν βαφτιστεί οι
βόμβες– ο μεταπολεμικός κόσμος δεν θα ήταν ο ίδιος.
Μπορεί
η Χιροσίμα να μυρίζει ναφθαλίνη, αλλά τα πυρηνικά όπλα εκσυγχρονίζονται και
απειλούν – το ίδιο και η τέχνη της προπαγάνδας. Επομένως, η ταινία δεν μίλησε
μόνο για το χθες. Και αν τότε ειπώθηκαν τέτοια τερατώδη ψέματα, αναλογίζεται
κανείς τι «αλήθειες» μπορούν να κατασκευαστούν, με την αρωγή της τεχνολογίας
σήμερα.
Ρεπορτάζ δρόμου στο
σύγχρονο Τόκιο. «Ξέρετε τι έγινε στις 6 Αυγούστου 1945;» Η ερώτηση αυτή
απευθύνεται σε νεαρούς Ιάπωνες οι οποίοι απαντούν «δεν ξέρω». Και μόνο για να
μη δίνονται τέτοιες απαντήσεις (και όχι μόνο στην Ιαπωνία) άξιζε να γυριστεί
και να προβληθεί αυτή η ταινία.
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, "Εικονογράφημα")
0 Responses to "Mαύρη βροχή τον Αύγουστο (14-8-08)"
Δημοσίευση σχολίου