Ο Κώστας Γαβράς, που την περασμένη εβδομάδα ήταν καλεσμένος στην «Αλλη όψη» (ΝΕΤ), μίλησε για κορυφαίους πολιτικούς που έχει γνωρίσει, ανάμεσά τους τον Μπιλ Κλίντον και τον Σαλβαδόρ Αλιέντε. Οταν όμως ο παρουσιαστής, Μανώλης Κοτάκης, τον ρώτησε ποιον άνθρωπο θαυμάζει για τη συνέπειά του ανάμεσα στις ιδέες, τη ζωή και το έργο του, ο κ. Γαβράς απάντησε χωρίς να διστάσει ούτε στιγμή: «Τον Κρις Μαρκέρ. Είναι ένας πολύ μεγάλος σκηνοθέτης, αν και όχι πολύ γνωστός. Εχει γυρίσει καταπληκτικές ταινίες… ποτέ δεν γύρεψε τα πλούτη…»



Να λοιπόν που από σπόντα ακούγονται και στην τηλεόραση κάποια πράγματα που δεν είμαστε συνηθισμένοι να τα ακούμε. Το κακό είναι ότι δεν είμαστε μαθημένοι να ρωτάμε για το ασυνήθιστο, ότι η τηλεόραση μας συνηθίζει να περιοριζόμαστε στο καθιερωμένο, το αναμενόμενο. Τηλεοπτική έκπληξη θεωρείται το να τσακωθούν «λάιβ» κάποιοι επώνυμοι ή το να πετάξει κάποιο «γαλλικό» ο κ. Ανευλαβής.
Ο Κρις Μαρκέρ, που παρά την προχωρημένη του ηλικία παραμένει καλλιτεχνικά ενεργός, δεν δίνει συνεντεύξεις. Οταν του ζητούν να τον φωτογραφίσουν, προτείνει να φωτογραφίσουν τη γάτα του. Δεν είναι ερημίτης, όταν όμως ένας Αμερικανός εικαστικός καλλιτέχνης κατάφερε να τον συναντήσει στο Παρίσι, στις αρχές του ΄90, ο Μαρκέρ τού ζήτησε να κλείσει το μαγνητόφωνο που είχε μαζί του. «Αν είναι να γράψεις κάτι, επιστράτευσε τη φαντασία σου. Φαντάσου ότι ήμαστε μέσα σε ένα βαρκάκι στον Νείλο και κουβεντιάζαμε πίνοντας μαζί».
Οι αληθινοί δημιουργοί, οι αληθινοί καλλιτέχνες πάντα κρατούν μια θέση για εμάς στη βάρκα τους. Οποιος θέλει μπορεί να ταξιδέψει μαζί τους, στον Νείλο, στον ωκεανό, παντού. Ακόμα και στους μίζερους καιρούς μας, δεν λιγοστεύουν τα πλεούμενα, δεν εξαφανίζονται οι δημιουργοί: στη μουσική, στη λογοτεχνία, στο θέατρο, στις θετικές επιστήμες και στις επιστήμες του ανθρώπου. Ομως οι θέσεις στις βάρκες συχνά μένουν άδειες, αζήτητες, αφού η τηλεόραση, το σχολείο, η αγορά, οι πολιτικοί του γυαλιού, όλα μάς σπρώχνουν προς τις φωταγωγημένες παράγκες, προς τα λαμπερά τίποτα.
Η ίδια η τηλεόραση που λατρεύει το «χρυσό βόδι» και τις παρδαλές αγελάδες, προσφέρει, έστω σε πολύ μικρές δόσεις, το κίνητρο για να υποψιαστούμε ότι υπάρχει και μια άλλη πραγματικότητα, για να δούμε μοναδικές ταινίες σαν «Το βάθος του ουρανού είναι κόκκινο» του Μαρκέρ ή το αριστούργημα «Ο κλέψας του κλέψαντος» του Μονιτσέλι που πρόβαλε την Κυριακή η ΕΤ1. Μόνο που αντί το ωραίο να μας ενώνει, μας γκετοποιεί και συχνά προτιμάμε τον πλουραλισμό της αθλιότητας από την αυτάρεσκη μοναξιά της «ποιότητας».
Η ελληνική τηλεόραση δεν είναι άθλια. Πολλές είναι οι γελοίες εκπομπές και τα δελτία ειδήσεων που δεν είναι δελτία, όπως πολλές είναι και οι καλές στιγμές τόσο των δημόσιων όσο και των ιδιωτικών καναλιών, όμως αυτό που κυριαρχεί είναι η μετριότητα, το αδιάφορο βιομηχανικό προϊόν. Η συμφιλίωση με τη μετριότητα, με το «εντάξει», μπορεί να είναι πιο διαβρωτική από την άμεση έκθεση στην απόλυτη, την αναγνωρίσιμη ασχήμια. Και η λύση δεν είναι να κλείσουμε την τηλεόραση, αλλά το μην αδιαφορούμε για τις θάλασσες, τα ποτάμια και τις βάρκες που περνούν.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 14/12/06)

0 Responses to "Βάρκα στο γιαλό"

Δημοσίευση σχολίου