Tερατώδεις
διαστάσεις προσλαμβάνει η βιομηχανία κατασκευής, συντήρησης και ανανέωσης
επωνύμων, κυρίως μέσω της τηλεόρασης
Πολλά είναι τα
ερωτήματα που το τέλος της χρονιάς αφήνει αναπάντητα. Και δεν εννοούμε τα
τετριμμένα, αυτά που αφορούν τις επίγειες έγνοιες μας, αλλά τα λαμπερά, εκείνα
που συνδέονται με τα λαμπερά ονόματα της καλλιτεχνίας, των ΜΜΕ και της
πολιτικής. Πώς θα βαφτίσει η Δέσποινα Βανδή το παιδάκι της, όταν με το καλό
γεννηθεί; Γιατί λιποθύμησε ο Ηλίας Ψινάκης στα γυρίσματα του «Pop Idol»; Θα
ανοίξει ή δεν θα ανοίξει το στόμα του ο κύριος Νίκος του «Survivor»; Ποιος θα
είναι ο επόμενος Μεγάλος Ανδρας στη ζωή της Μιμής Ντενίση μετά τον Χάβελ, τον
Τρίτση και τον Γκλέτσο; Eίναι γκέι ή στρέιτ ο κύριος Σαχλαμπίρδας; Ποιος είναι
ο αληθινός δημιουργός του άσματος «Το γκούτσι φόρεμά σου», του Γιώργου
Μαζωνάκη;
Τα ερωτήματα αυτά δεν
τίθενται μόνο στις σελίδες του κιτρινορόζ Τύπου και των ομόλογων τηλεοπτικών
εκπομπών. Μερικές φορές απασχολούν τα δελτία ειδήσεων και τις σοβαρές
ενημερωτικές εκπομπές. Χάρη στα «Μάτια της Eλλης» (ΑΝΤ1) μάθαμε ότι το ειδύλλιο
μεταξύ Σάκη Ρουβά και Ρεμπέκα Γουάνγκ μάλλον δεν υφίσταται πλέον. Η λαίδη
Αντζελα ξεδίπλωσε το παράπονό της εναντίον της λαίδης Καίτης («Στα άκρα», ΝΕΤ),
ενώ ο Νίκος Χατζηνικολάου, ο πρώτος Ελληνας δημοσιογράφος στον οποίο ο Τόλης
Βοσκόπουλος είχε εξομολογηθεί ότι θα γίνει πατέρας, πίεσε ασφυκτικά τον Ρέμο
(αργότερα και τον Ανδρέα Μικρούτσικο) για να μάθουμε πότε θα το «πάρει το
κορίτσι».
«Mνημειώδης βλακεία»
Οι επώνυμοι, οι
αναγνωρίσιμοι, οι διασημότητες, οι σελέμπριτις, οι λαμπεροί ζουν ανάμεσά μας
και μόνον οι αναχωρητές και οι ερημίτες έχουν την πολυτέλεια να τους αγνοούν.
Tο φαινόμενο δεν είναι μόνον ελληνικό. Ενας συντάκτης του «Γκάρντιαν» είχε την
υπομονή να μετρήσει τα ονόματα που επί ένα μήνα αναφέρονταν στα λάιφσταϊλ
περιοδικά και στις κουτσομπολίστικες στήλες των ταμπλόιντ και ανακάλυψε ότι στη
Βρετανία κατοικούν πάνω από 500 διασημότητες. Μόνο που οι περισσότεροι διάσημοι
«δεν έχουν κανένα ορατό ταλέντο, εκτός ίσως από τις ικανότητες της
αυτο-προώθησης και της αυτο-διαφήμισης, της αγενούς συμπεριφοράς σε δημόσιους
χώρους και της συμμετοχής τους σε ανατριχιαστικά άσχημες τηλεοπτικές εκπομπές»,
ενώ συχνά το κοινό σημείο τους είναι η «μνημειώδης βλακεία».
Tα μέλη της λέσχης
Στη μικρή Ελλάδα οι
σελέμπριτις δίνουν το «παρών» σε θεατρικές πρεμιέρες, σε γάμους, βαφτίσια,
αρραβώνες, στη νυχτερινή ζωή, σε φιλανθρωπικές εκδηλώσεις, στα λαμπερά νησιά
του Αιγαίου και ασφαλώς στην τηλεόραση. Μοντέλες και μοντέλοι, πρώην παίκτες
ριάλιτι και συγγενείς παικτών, επαγγελματίες κοσμικοί, μόδιστροι, πρωταγωνιστές
τηλεοπτικών σειρών, ιμπρεσάριοι, ποδοσφαιριστές και σύζυγοι ποδοσφαιριστών,
τηλεπαρουσιαστές, αστέρια της πίστας, ντι τζέι, σέξι οδοντίατροι, «επικοινωνιακοί»
δικηγόροι... ο κατάλογος είναι ανοιχτός. Σχεδόν όλοι έχουν το δημοκρατικό
δικαίωμα συμμετοχής στη λέσχη των αναγνωρίσιμων, μολονότι η ιδιότητα του μέλους
δεν είναι ισόβια. Μέλη της λέσχης ήταν ή είναι, π.χ., ο Νεκτάριος Μουλατσιώτης
(μάνατζερ των «Παπαροκάδων»), αλλά και η τρανσέξουαλ Τζένη Χειλουδάκη (πρώην
αγαπημένη εισαγγελέα και νυν επιχειρηματία), την ακτιβίστρια χριστιανή κυρία
Λούκα ή και τη Μάνα Μαίρης (μητέρα μιας παίκτριας του πρώτου «Βib Brother»).
H ηδονή της αναγνώρισης
Τι Βρετανία, τι κάμπος
της Ηλείας. Την άνοιξη διοργανώθηκαν «Τσιγγάνικα Καλλιστεία» στην Αμαλιάδα.
Αρκετές υποψήφιες τσιγγανοπούλες παραδέχθηκαν μπροστά στην κάμερα ότι λίγη
διασημότητα δεν βλάπτει... ίσως κάποια από αυτές γίνει μοντέλο, ίσως κάνει
καριέρα σε κάποιο τοπικό κανάλι. Ενώ κάποτε οι περισσότεροι έφηβοι ονειρεύονταν
να γίνουν ποδοσφαιριστές ή ηθοποιοί, σήμερα χιλιάδες νέοι και λιγότερο νέοι
επιδιώκουν να γίνουν διάσημοι μέσω της συμμετοχής τους σε ένα ριάλιτι ή κάποια
εκπομπή της συμφοράς. Ασφαλώς, η υπόσχεση του εύκολου και γρήγορου πλουτισμού
είναι ένα σοβαρό κίνητρο, αλλά όχι το μοναδικό. Πολλοί απλώς απολαμβάνουν την
αναγνωρισιμότητα, την ηδονή του να σε σταματούν άγνωστοι στο δρόμο και να σου
ζητούν αυτόγραφο. Από το Κύριος Τίποτα ξάφνου γίνεσαι ο Κύριος Κάποιος.
Στις αρχές της
δεκαετίας του '60 ένας Αμερικανός ιστορικός, ο Ντάνιελ Μπούρστιν, έδωσε έναν
ορισμό της διασημότητας, που σήμερα θεωρείται κλασικός: «διασημότητα είναι
κάποιος που είναι γνωστός επειδή είναι γνωστός». Στην εποχή μας το φαινόμενο
έχει πάρει τερατώδεις διαστάσεις, καθώς λειτουργεί μια ολόκληρη βιομηχανία
κατασκευής, συντήρησης και ανανέωσης του corpus των επωνύμων - και η τηλεόραση
είναι ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός παραγωγής επώνυμων προϊόντων.
Σύμπτωμα κρίσης
Δεν ανακαλύψαμε εμείς
την Aμερική. Πριν από 140 χρόνια, ο Bίκτωρ Oυγκώ έγραφε στους «Aθλίους» για την
απατηλή λάμψη της επιτυχίας: «[Oι άνθρωποι] συγχέουσι με τους αστερισμούς του
στερεώματος τους αστέρας τους οποίους τυπούσιν εις τον απαλόν βόρβορον οι πόδες
των νησσών».
Στην περίοδο της
Μεγάλης Yφεσης, που ακολούθησε το Κραχ του 1929, αρκετοί σταρ του Χόλιγουντ,
όπως η Τζιν Χάρλοου και ο Κλαρκ Γκέιμπλ, έγιναν αντικείμενο μαζικής λατρείας,
προσφέροντας μια ανώδυνη διέξοδο σε εκατομμύρια καταποντισμένους ανθρώπους. Σε
συνθήκες οικονομικής και εργασιακής ανασφάλειας, όπως είναι οι σημερινές,
εντείνεται η αναζήτηση «αποδράσεων» από μια γκρίζα και χωρίς ελπίδα
καθημερινότητα. Ο ανορθολογισμός, ο τζόγος, η σελεμπριτο-μανία είναι συνιστώσες
του ίδιου αδιεξόδου, συμπτώματα μιας γενικευμένης κρίσης. Εκείνοι που συντηρούν
το σταρ σίστεμ (και συντηρούνται από αυτό) συχνά δηλώνουν «αυτά θέλει ο λαός».
Ο λαός θέλει όνειρο, λάμψη, φυγή... και τα ΜΜΕ του τα προσφέρουν,
χρησιμοποιώντας όλο και πιο ευτελή υλικά. Οσο πιο χλωμό γίνεται το όνειρο για μια
αξιοπρεπή, δημιουργική ζωή, τόσο πιο φανταχτερό γίνεται το όνειρο επί χάρτου,
επί πίστας, επί υάλου, τόσο πυκνώνουν οι γραμμές των επίδοξων λαμπερών, τόσο
διευρύνονται τα όρια του (αυτο)εξευτελισμού τους.
Ο κύκλος της λάμψης των
επωνύμων διαρκώς μειώνεται, ακριβώς γιατί αυξάνεται το πλήθος των διεκδικητών
της πίτας της διασημότητας. Λαμπεροί γάμοι, λαμπερές εγκυμοσύνες, λαμπερά
βαφτίσια, κάποια τολμηρή φωτογράφιση, άντε και κανένα λαμπερό χέρι ξύλο από
κάποιον ζηλόφθονο «πρώην» τονώνουν την εικόνα ενός επωνύμου, όταν αυτή πάει να
ξεθωριάσει.
«Το μόνο που οφείλω στο
κοινό είναι να είμαι καλός ηθοποιός», είχε πει ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, που είχε το
«ελάττωμα» να μη μιλάει για την προσωπική του ζωή. Σήμερα όμως οι επώνυμοι
οφείλουν να φωτογραφίζονται μαζί με τα παιδάκια, τα σκυλάκια και τα έπιπλά
τους, να μιλούν για τις μεγάλες στιγμές της ιδιωτικής τους ζωής και να εξηγούν
το «πώς αισθάνονται». Και όσο πιο μηδαμινό ή και ανύπαρκτο είναι το
καλλιτεχνικό τους έργο και η κοινωνική τους προσφορά, τόσο πληθαίνουν οι δημόσιες
εξομολογήσεις. Οι επιτυχημένοι οφείλουν να είναι «επικοινωνιακοί» - γιατί τι να
την κάνει κανείς την επιτυχία όταν δεν μπορεί να την επιδείξει;
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)
0 Responses to "Oι «σελέμπριτις» εισβάλλουν στη ζωή μας (28/12/03)"
Δημοσίευση σχολίου