Πρόκειται για την επανέκδοση ενός βιβλίου του 1989 με το κείμενο μιας διάλεξης που δόθηκε δύο φορές, τη δεύτερη με τροποποιήσεις, τη δεκαετία του ’80. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η κρίση της παράδοσης είναι «κρίση ταυτότητας, κρίση υπαρξιακή» για την ανθρώπινη κοινότητα, παρ’ όλο που στις μέρες μας εμφανίζεται «μια πληθωρική φιλολογία γύρω από την παράδοση», ενώ ανθίζουν η «ρεμπετολογία» και η «καραγκιοζολογία» -ένα δείγμα λεπτής αυτοειρωνείας, αφού ο συγγραφέας είναι πολύ γνωστός όχι μόνο για τα δύο μυθιστορήματά του, αλλά και για τις ενδιαφέρουσες μελέτες του για το θέατρο σκιών.

Παρά τις μεγάλες αλλαγές των τελευταίωδν χρόνων, τα ζητήματα που θέτει το βιβλίο παραμένουν ανοιχτά και επίκαιρα. Το «νεοπαραδοσιακό» ευδοκιμεί, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς κάνοντας μια βόλτα στου Ψυρρή ή στα εκατοντάδες ρεμπετάδικα, τσιπουράδικα και άλλα «-άδικα» των ελληνικών πόλεων, τουριστικών και μη. Σύμφωνα με τον Γ. Κιουρτσάκη, η κρίση της παράδοσης είναι «και κρίση δημιουργίας» ενώ το «χιμαιρικό», όπως σωστά το χαρακτηρίζει, σύνθημα της επιστροφής (και όχι βέβαια της ολικής επαναφοράς) στις ρίζες φανερώνει «το σύνδρομο αποστέρησης που γεννάει σε πάρα πολλούς ανθρώπους η ραγδαία πια αποσύνθεση των παραδοσιακών μορφών και πρώτα  πρώτα των μορφών της προφορικής παράδοσης και του λαϊκού πολιτισμού. Ο Γ. Κ. δεν θρηνεί για την παράδοση που χάνεται, αλλά αναρωτιέται τι χτίζουμε, τι δημιουργούμε στη θέση της και επισημαίνει ότι «η τυραννία του παρόντος, την οποία τόσο συστηματικά και επίμονα προωθεί ο πολιτισμός μας, απειλεί και το μέλλον και το ίδιο το παρόν».

Το μικρό αυτό βιβλίο, γραμμένο με απλότητα, σαφήνεια και ειλικρίνεια, χωρίς «ξερολισμούς», απευθύνεται σε όλους εμάς και βοηθά να ακονίσουμε τα «διανοητικά μας εργαλεία». Εξάλλου, τα συμπτώματα της κρίσης της παράδοσης τα αισθανόμαστε όλοι και ας μη συμφωνούμε για τα αίτια και για την αντιμετώπισή τους, επισημαίνει ο Γ.Κ.: «Είναι η γενική καθίζηση του κοινού μας ήθους και του δημόσιου βίου μας, το κύμα χυδαιότητας, ευτέλειας και κακογουστιάς που κατακλύζει όλους τους χώρους της ζωής μας... κα η δυσκολία της σκέψης και της γλώσσας μας να αρθρώσουμε όσα πραγματικά μας συμβαίνουν».

(ΠΡΙΝ, 24-8-03)

0 Responses to "Γιάννης Κιουρτσάκης, «Το πρόβλημα της παράδοσης»"

Δημοσίευση σχολίου