10:38 μ.μ.
Φαίνεται πως υπάρχουν πολλοί
τρόποι για να σκοτώνει κανείς τα άλογα όταν γεράσουν. Ένας από αυτούς είναι να
τα στολίσεις με λοφία και λιλιά και να τα βάλεις να σέρνουν ένα σκουπιδιάρικο ή
ένα κάρο που κουβαλάει πτώματα. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο και
με τον Άρθουρ Πεν, ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή Αμερικανούς σκηνοθέτες,
που ύστερα από μια 15ετία απουσίας από το κινηματογραφικό στερέωμα, επανέρχεται
στο προσκήνιο, αλλά με μάλλον ανορθόδοξο τρόπο.
Στις δεκαετίες του ’60 και
του ’70 ο Πεν μεγαλουργούσε. Αναφέρουμε τις ταινίες Το μεγάλο ανθρωπάκι,
Μπόνι και Κλάιντ, Οι φυγάδες του Μισούρι,
Ο δραπέτης των επτά πολιτειών και την αριστουργηματική Καταδίωξη.
Και ξαφνικά, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, η καριέρα του έκανε βουτιά προς
τα κάτω. Μια από τις αιτίες ήταν η απόφασή του να εγκαταλείψει το Λος Άντζελες
και να εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη, αλλά ο κύριος λόγος ήταν ότι ο Πεν ήταν
υπερβολικά προοδευτικός για την εποχή του ριγκανισμού. “΄Ηταν απογοητευτικό και
αρκετά ταπεινωτικό”, παραδέχεται ο Πεν στους Νιου Γιορκ Τάιμς.
Οι απόπειρές του να σκηνοθετήσει στο θέατρο αποδείχτηκαν άκαρπες, καθώς το
Μπροντγουέι φάνηκε πολύ πιο φιλόξενο προς τα εμπορικά μιούζικαλ παρά προς τη
σοβαρή πρόζα. Έτσι, ο μεγάλος Πεν πέρασε στα αζήτητα.
Ωστόσο, πριν από λίγες
εβδομάδες, ο Ντικ Γουλφ, δημιουργός του σίριαλ Νόμος και τάξη (Law
and Order) κι ένας από τους μεγαλύτερους τηλεοπτικούς παραγωγούς στις ΗΠΑ,
κάλεσε τον 78χρονο Πεν να γίνει ένα είδος αρχισύμβουλου, δρώντας ως μέντορας
για τους σκηνοθέτες της σειράς. Η πρόσκληση αυτή ήταν μια έκπληξη, καθώς στον
κόσμο της τηλεόρασης οι 50άρηδες και βάλε θεωρούνται καμένο χαρτί (π.χ., η μέση
ηλικία των σεναριογράφων της σειράς είναι 46 χρόνων).
H ηλικία του Πεν δεν είναι η
μόνη “ανορθογραφία”. Πριν από λίγους μήνες, σε συνέντευξή του στον Θανάση Λάλα,
που δημοσιεύτηκε στο Βήμα της Κυριακής, ο Πεν μιλούσε για
τους καιρούς που έχουν αλλάξει: “Σήμερα το αίτημα για διασκέδαση είναι πανταχού
παρόν. Οι άνθρωποι είναι σαν να σου λένε διαρκώς: Διασκέδασέ με, δεν μπορώ να
είμαι μόνος μου. Θέλω μουσική μες στ’ αυτιά μου, τηλεόραση μέσα στη μούρη μου”.
Το Νόμος και τάξη,
που πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του ’90 (εδώ προβάλλεται από τον Αντένα) δεν
ανήκει στην κατηγορία των σκουπιδοπαραγωγών ή των προπαγανδιστικών,
φιλομπατσικών παραγωγών της εποχής του μακαρθισμού, αλλά είναι μια ρεαλιστική
διαφήμιση των διωκτικών αρχών. Οι πρωταγωνιστές της σειράς είναι ώριμοι
μεσήλικες (και μάλιστα καλοί ηθοποιοί, προερχόμενοι από το θέατρο) και μοιάζουν
με πραγματικούς μπάτσους και όχι με μοντέλα, όπως στο Φονικό μετάξι.
Αν και η αμοιβή του Πεν θα
είναι ένα εκατομμύριο δολάρια τη σεζόν, το κίνητρό του δεν μπορεί να είναι μόνο
χρηματικό, αλλά έχει σχέση με τη λαχτάρα του καλλιτέχνη να παίζει στο παιχνίδι,
να είναι παρών, έστω και με τους άθλιους κανόνες της αγοράς. Εξάλλου, ιστορικά
αριστερά κόμματα υποκύπτουν σε ανάλογους πειρασμούς.
Παρ’ όλα αυτά ο Πεν, όταν
ρωτήθηκε από τον Θ. Λάλα αν ζούμε “το τέλος των επαναστάσεων”, απάντησε χωρίς
περιστροφές: “Όχι, δεν το πιστεύω. Δεν μπορώ να πω ότι πιστεύω στην επανάσταση,
αλλά από την άλλη, τη θεωρώ αναπόφευκτη. Διότι, όπως έχουμε δει ώς σήμερα,
καμία αλλαγή δεν έγινε χωρίς βία”. Μόνο που η βία της ανάγκης της επιβίωσης
(της καλλιτεχνικής, όχι της αυστηρά βιοποριστικής) αποδεικνύεται πιο ισχυρή από
το παλιομοδίτικο κυνήγι μαγισσών.
(ΠΡΙΝ, 3/9/2000)
0 Responses to "Ο Άρθουρ Πεν, ο νόμος και η τάξη"
Δημοσίευση σχολίου