Εξετάσεις σε Κίνα, ΗΠΑ, «διδασκαλία του φόβου»


Οι Έλληνες μαθητές δεν είναι οι μόνοι που μετρούν εναγωνίως τα βαθμολογικά κουκιά τους για να μάθουν αν τους αναλογεί μια θέση στον ήλιο της ανώτατης εκπαίδευσης ή θα συνεχίσουν τις σπουδές τους και στην επόμενη τάξη. Η θεοποίηση της αρχής της μετρησιμότητας, η βαθμοθηρία και το άγχος των επιδόσεων είναι διεθνές φαινόμενο, που εκδηλώνεται με διαφορετικούς τρόπους σε πολλές χώρες.
         Στην Κίνα, για παράδειγμα, μιλούν για τον «Μαύρο Ιούλιο», το μήνα των εξετάσεων των αποφοίτων του λυκείου για την είσοδο στα πανεπιστήμια. Οι φωτογραφίες με τους αγωνιούντες γονείς, που ήταν μαζεμένοι πίσω από τα κάγκελα των σχολικών εξεταστικών κέντρων, έκαναν το γύρο του κόσμου. Την εποχή των εξετάσεων κάνουν θραύση τα συμπληρώματα διατροφής (ιχθυέλαια και διάφορες βιταμίνες) που υπόσχονται ότι βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο και ενισχύουν τη μνήμη. Καθώς η ζέστη στο Πεκίνο είναι αποπνιχτική, ορισμένοι γονείς κλείνουν ένα δωμάτιο με κλιματισμό σε κάποιο ξενοδοχείο κοντά στο εξεταστικό κέντρο, ώστε το παιδί τους να ξεκουράζεται ανάμεσα στις διαδοχικές εξετάσεις.
         Οι εξετάσεις για το πανεπιστήμιο είναι εξαιρετικά αυστηρές, συνεχίζοντας μια πανάρχαιη αυτοκρατορική παράδοση. Τουλάχιστον, τα «κομμένα» Κινέζοπουλα έχουν δικαίωμα να δώσουν ξανά εξετάσεις τον επόμενο «Μαύρο Ιούλιο» μέχρι να κλείσουν τα 25.
         Στην Αμερική τα πράγματα είναι ακόμα πιο σκληρά. Η επιτυχία ή η αποτυχία των μαθητών στις προαγωγικές εξετάσεις δεν κρίνουν μόνο το μέλλον των ιδίων, αλλά και του σχολείο τους, καθώς και των καθηγητών τους, αφού η κρατική επιδότηση προς το κάθε σχολείο είναι ευθέως ανάλογη των επιδόσεων των μαθητών. ¨Ετσι, πολλοί διευθυντές και δάσκαλοι μπαίνουν στον πειρασμό να βοηθήσουν τους μαθητές στις τελικές εξετάσεις, ώστε να μη μείνουν άνεργοι οι ίδιοι και να μη βάλει λουκέτο το σχολείο τους! Ενώ στην Ελλάδα μιλούν για «αλλοίωση» γραπτών κατόπιν λαδώματος, στην Αμερική οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί κάνουν ζαβολιές στις εξετάσεις για να επιβιώσουν. Μόνο στη Νέα Υόρκη πάνω από 50 εκπαιδευτικοί κατηγορήθηκαν φέτος για παράνομη διευκόλυνση των μαθητών στις εξετάσεις. Το αν ένα δημόσιο σχολείο θα επιδοτηθεί, θα παρακμάσει ή θα κλείσει επηρεάζει άμεσα και τις τιμές των ακινήτων σε κάποια περιοχή –με άλλα λόγια, τα δημόσια σχολεία είναι βουτηγμένα μέχρι το λαιμό στο βόθρο της αγοράς.
         Τα τελευταία χρόνια, λειτουργούν στις ΗΠΑ «εταιρείες βαθμολογητών», που αναλαμβάνουν τη βαθμολόγηση των μαθητικών γραπτών με τη βοήθεια υπαλλήλων, σκάνερ και ηλεκτρονικών υπολογιστών. Όσο πιο τυποποιημένη είναι η εξεταστική μέθοδος (πολλαπλές επιλογές, το γνωστό μας «βάλτε Χ στο σωστό κουτάκι), τόσο πιο αντικειμενική υποτίθεται ότι είναι η  βαθμολόγηση. Αρκετές από αυτές τις εταιρείες αναλαμβάνουν και τη σύνταξη των τεστ, ενώ αρκετά συχνά τα στελέχη τους είναι πρώην εκπαιδευτικοί του Δημοσίου που συνταξιοδοτήθηκαν ή παραιτήθηκαν. Η βιομηχανία της προετοιμασίας και της βαθμολόγησης των εξετάσεων είναι ένας ανερχόμενος κλάδος: οι τρεις μεγαλύτερες εταιρείες έχουν μικτά κέρδη πάνω από 200 εκατ. δολάρια ετησίως.
         Πολλοί Αμερικανοί εκπαιδευτικοί μιλούν για την «αυταπάτη της μάθησης»: όσο πιο βαριά είναι η σάκα που φορτώνεται στη ράχη του ο μαθητής, τόσο περισσότερο υποτίθεται ότι διαπρέπει, ενώ αυτό που συνήθως ρωτούν οι γονείς τους μαθητές δεν είναι το τι έμαθαν στο μάθημα, αλλά τι βαθμό πήραν στο διαγώνισμα. Επίσης, αρκετοί αρθρογράφοι αντιπαραθέτουν τη μάθηση που βασίζεται στο φόβο στη μάθηση που βασίζεται στην επιθυμία. Η πλημμυρίδα των τεστ και των εξετάσεων αντιπροσωπεύει τη «διδασκαλία του φόβου». Αντίθετα, η «ποιοτική», όπως χαρακτηρίζεται, διδασκαλία επιδιώκει να αφυπνίσει στους μαθητές το πάθος για τη γνώση, ένα πάθος που κανονικά πρέπει να διαρκεί μια ολόκληρη ζωή.
         Ο Τζεφ Σπόντεν, καθηγητής της Ιστορίας σε γυμνάσιο της Καλιφόρνια, είναι ο επιμελητής ενός βιβλίου με τίτλο Προς τιμήν του δασκάλου, που περιέχει κείμενα πρώην μαθητών τα οποία αναφέρονται σε δασκάλους που σημάδεψαν τη ζωή τους. Σε κανένα από αυτα τα κείμενα δεν μνημονεύεται κάποιος δάσκαλος για τη βαθμολογική πολιτική του ή για τα τελικά διαγωνίσματά του. Αντίθετα, πολλοί από τους συντάκτες (που αντιπροσωπεύουν μια πλατιά γκάμα επαγγελμάτων, όπως οδηγοί λεωφορείου, καθηγητές, ποιητές, κληρικοί, γιατροί) μιλούν με συγκίνηση για κάποιον εκπαιδευτικό που κατάφερε να δημιουργήσει ένα «περιβάλλον προκλήσεων» και ενθάρρυνε τους μαθητές να εξερευνήσουν καινούργιες ιδέες. Αν και δεν απορρίπτει τη σχετική σημασία των βαθμών, ο Σπόντεν επισημαίνει ότι «όταν τους χρησιμοποιούμε ως μέσο για την αξιολόγηση της μάθησης, είναι σαν να κοιτάζουμε το μπογιάτισμα ενός κτιρίου για να κρίνουμε τη δομική άντοχή του». Και οι πιο θλιβερός βαθμός, καταλήγει ο επιμελητής, πρέπει να δοθεί στους εξεταστές.

(ΠΡΙΝ, 30-7-2000)

0 Responses to "Εταιρείες βαθμολογητών ΕΠΕ"

Δημοσίευση σχολίου