10:34 μ.μ.
Mε αφορμή τις παρουσιάσεις βιβλίων στα Hondos Center.
Η λέξη «παρουσίαση» πρωτομπήκε
στη ζωή μας με τα ταπεράκια στα πρώτα χρόνια της δικτατορίας. Μόνο που τότε δεν
τη λέγαμε «παρουσίαση» αλλά επίδειξη. Σήμερα οι δημοσιογράφοι αλλά και οι
κοινοί θνητοί κατακλύζονται από προσκλήσεις για παρουσιάσεις: κομμάτων,
κυβερνητικών ή εν γένει πολιτικών προγραμμάτων και οραμάτων, παπλωμάτων και
ειδών προικός, νέων και έξυπνων προϊόντων. Οι δίσκοι και τα βιβλία, ως κατ’
εξοχήν πνευματικά προϊόντα, δεν εξαιρούνται από τον κανόνα. Αν δεν το παρουσιάσεις,
πώς θα το μάθουν;
Οι τυπικοί χώροι για
παρουσίαση βιβλίων και συγγραφέων είναι η Στοά του Βιβλίου, τα βιβλιοπωλεία, το
«Σπίτι της Κύπρου» στο Κολωνάκι και, για τους πιο κυριλάτους, οι «φιλόξενες
αίθουσες της Μεγάλης Βρεταννίας», όπως γράφουν συνήθως οι προσκλήσεις. Στους
χώρους αυτούς έρχεται να προστεθεί και το Hondos Center, που διαθέτει τμήμα
δίσκων και βιβλίων. Εδώ παρουσιάζονται, κατά προτίμηση, γυναίκες
μυθιστοριογράφοι, που τα βιβλία τους έχουν απήχηση κυρίως στο γυναικείο κοινό.
Η παρουσίαση βιβλίων στα
Hondos Center ή στα Μακντόναλντς ή στα Πριζουνίκ Μαρινόπουλος ή στις
νεροτσουλήθρες της Μυκόνου δεν είναι κατώτερη μορφή προώθησης σε σύγκριση με
τις παρουσιάσεις στη Στοά του Βιβλίου ή σε άλλους καθιερωμένους χώρους. Από μια
άποψη, είναι ένας πιο δημοκρατικός, σύγχρονος και ειλικρινής τρόπος διαφήμισης.
Αντίστοιχα, η παρουσία ενός πεζογράφου ή ποιητή σε τηλεοπτικές εκπομπές τύπου «Πρωινού καφέ» δεν πρέπει να
θεωρείται περισσότερο κατακριτέα από την παρουσία του στην εκπομπή κάποιου Βέλτσου
ή Χατζηνικολάου.
Προφανώς, τα Hondos Center δεν τα επισκέπτονται γυναίκες που ψωνίζουν τα νυχτικά τους από τη
λαϊκή και τα σαμπουάν τους από τα σούπερ μάρκετ, αλλά γυναίκες που το επάγγελμά
τους ή η κοινωνική τους θέση απαιτεί στοιχειωδώς προσεγμένη εμφάνιση. Και αν
κάποτε το κοινωνικό λούστρο απαιτούσε «ολίγον πιάνο και γαλλικά», σήμερα
απαιτεί ολίγες γνώσεις λογοτεχνίας. Λίγο Άρωμα, λίγο Γητευτή των αλόγων, λίγες Γυναίκες
της Κίνας, λίγο Αλχημιστή, λίγο Άντρα ανίκανο για σοβαρή σχέση –για να μην αναφερθούμε στη γνωστή εγχώρια παραγωγή.
Τα βιβλία αυτά εκφράζουν την κουλτούρα του ευρύτερου «κεντρώου χώρου»
-ούτε λογοτεχνία για λίγους, ούτε ροζ ρομάντζα· ούτε βαριά σκυλάδικα, ούτε
μουσική δωματίού· ούτε άκρα αριστερά, ούτε άκρα δεξιά· ούτε Έλληνες-Ελληναράδες,
ούτε αμερικνόπληκτοι ή ευρωλάγνοι. Ανάμεσα στην αληθινή τέχνη, που γίνεται όλο
και πιο σπάνια, και στην ωμή υποκουλτούρα, υψώνεται ο χάρτινος πύργος του
«ποιοτικού», του έξυπνου προϊόντος που προορίζεται για σχετικώς πλατιά
κατανάλωση, αρκεί να συσκευαστεί και να προωθηθεί σωστά.
Το κοινό ζητά ή μάλλον αρκείται σε πνευματικά προϊόντα (αλλά και
κόμματα) που να μην του ζητούν πολλά. Προϊόντα που να τον εκπροσωπούν, να τον
εκφράζουν, μια που γίνεται όλο και πιο δύσκολο να εκπροσωπήσουμε εμείς τον εαυτό
μας. Έτσι κι αλλιώς, όλοι και όλα μας πιέζουν, μας τραβούν απ’ το μανίκι:
δουλειά ή απουσία δουλειάς, παιδιά, γονείς, κοινωνικές υποχρεώσεις.
Η εντυπωσιακή απήχηση του «έντεχνου», του «ποιοτικού», του «ευπρεπούς»
υπογραμμίζει την απουσία μιας πρωτοποριακής και ταυτόχρονα λαϊκής τέχνης. Και
ασφαλώς μια τέτοια τέχνη δεν μπορεί να υπάρξει όσο η εργατική συνείδηση, το
εργατικό κίνημα δεν χειραφετούνται από τους κυρίαρχους κανόνες και την κυρίαρχη
σκέψη, από τις σκουριασμένες μυθολογίες και τα μπαλωμένα οράματα. Όσο η κίνηση
ιδεών είναι εισαγόμενη, βαριεστημένη, ανούσια (Αδριανόπουλος εναντίον Τσόμσκι,
έλεος!)
Hondos Center, λοιπόν. Γιατί όχι; Και ίσως με την αγορά κάθε βιβλίο, το
κατάστημα να προσφέρει δώρο και μια καρυωτακική φουρκέτα δωρεάν.
(ΠΡΙΝ, 11/7/1999)
0 Responses to "Koυλτούρα και «κεντρώος χώρος»"
Δημοσίευση σχολίου