Οι βομβαρδισμοί στη Γιουγκοσλαβία και η στάση των διανοουμένων έθεσαν πολλά ιδεολογικά ερωτήματα. Σ’ αυτές τις συνθήκες έγινε φανερό πως όπως ο χυδαίος αντισταλινισμός διαιωνίζει τον πούρο σταλινισμό, έτσι και ο αντιαμερικανισμός πρέπει να εκχυδαϊστεί, ώστε να ανανεωθεί και να ενισχυθεί ο πούρος φιλοαμερικανισμός.


H Νέα Παγκόσμια Τάξη απαιτεί κι έναν νέο τύπο διανοούμενου, που να συνδυάζει τα χαρακτηριστικά των ερπετών και των τρωκτικών. Να ροκανίζει επιδοτήσεις, να λέει μισές αλήθειες και να καταπίνει αμάσητα ψέματα. Αρκετοί διανοούμενοι και καλλιτέχνες διεθνούς ακτινοβολίας, όπως η Σούζαν Σόνταγκ και ο Μικ Τζάγκερ, τάχθηκαν υπέρ των νατοϊκών βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία, προκαλώντας σοκ στους απανταχού θαυμαστές τους. Λαύρος φιλοαμερικανός εμφανίζεται και ο Πασκάλ Μπρικνέρ, ο γνωστός φωτογενής συγγραφέας των Μαύρων Φεγγαριών του Έρωτα. Σε άρθρο του στη Μοντ (7/4), με τίτλο “Γιατί αυτό το αντιαμερικανικό μένος;”, ο Μπρικνέρ επικρίνει:
            (α) Αυτούς που “εξισώνουν” τους σωτήρες του Κοσόβου με τους εξολοθρευτές του, δηλαδή τους νατοϊκούς επιδρομείς και τον Μιλόσεβιτς.
            (β) Αυτούς που ζητούν  “ταυτόχρονα” την παύση των βομβαρδισμών και την αυτοδιάθεση του Κοσόβου. O Mπρικνέρ αναφέρεται στο κείμενο των Πιέρ Μπουρντιέ, Πιέρ Βιντάλ-Νακέ και άλλων γάλλων διανοούμενων, που, κατά τη γνώμη του, απλώς παίρνουν “αντιιμπεριαλιστική πόζα”.
            (γ) Αυτούς που ζητούν “την ειρήνη και την ανεξαρτησία της Ευρώπης” (Μαξ Γκαλό και Σαρλ Πασκουά). “Φαίνεται ότι είμαστε υπό κατοχή, ατομικά και συλλογικά”, σχολιάζει ειρωνικά.
            (δ) Τον Ρεζίς Ντεμπρέ, ο οποίος, πάντα κατά τον Μπρικνέρ, υποστηρίζει ότι η Δύση δεν έχει δική της σκέψη και άποψη, αλλά είναι τυφλό όργανο του θείου Σαμ και της συνδυασμένης δράσης των τριών πρακτόρων του (“McWorld, CNN και Γουόλτ Ντίσνεϊ”).
            Γιατί όμως τόσοι πολλοί μισούν τις ΗΠΑ; αναρωτιέται ο συγγραφέας και απαντά: “Για τους αριστερούς, η Αμερική είναι ένοχη όχι για ό,τι κάνει, αλλά για ό,τι είναι. Συγκεντρώνει δύο θανάσιμα αμαρτήματα: τον καπιταλισμό και την υπεροχή”. Για τους αντιαμερικανούς, “ο Σατανάς μιλά αγγλικά και πληρώνει με δολάρια”. “Ξεχνούν”, συνεχίζει, “ότι ο μεγάλος γιάνκης αδελφός μάς απελευθέρωσε από τον ναζισμό και ότι μέχρι το 1989, χάρη στο ΝΑΤΟ και την πυρηνική του ομπρέλα, μας προστάτευε από τον σοβιετικό επεκτατισμό. Δύσκολα συγχωρείς έναν σύμμαχο που σου θυμίζει τη δική σου αδυναμία. Αυτό είναι αβάσταχτο”.
            Σε άλλο μήκος κύματος, ο Σάλμαν Ράσντι, γράφει στις 13/4 στη Χέραλντ Τρίμπιουν για να υπερασπιστεί όχι τους σιδηρόφραχτους αμερικανούς απελευθερωτές, αλλά τη –δυστυχώς ξεθυμασμένη- απελευθερωτική δύναμη της ροκ μουσικής. Η μετά τον Ψυχρό Πόλεμο εποχή, κατά τον Ράσντι, απέδειξε ότι οι λαοί δεν αντέχουν τον άνεμο της ελευθερίας. Προτιμούν την αποδοχή, την πειθαρχία, τα κράτη-γκουβερνάντες, όπου κυβερνούν δικτάτορες τύπου Μιλόσεβιτς, προτιμούν να υψώνουν νέα σιδηρά παραπετάσματα και να οχυρώνονται πίσω από νέους “φανατικούς εθνικούς, περιφερειακούς και θρησκευτικούς ορισμούς”.
            Είναι εύκολο, όπως λένε πολλοί, να κάνουμε δηλώσεις από την ασφάλεια του καναπέ μας. Σύμφωνοι, είναι εύκολο, ιδίως όταν επαναλαμβάνονται τα αυτονόητα. Όμως δεν είναι εύκολο και αυτονόητο να λες ότ ο πρωθυπουργός σου “φιλά τον πισινό του Κλίντον” (βλ. επιστολή του Χάρολντ Πίντερ στην Γκάρντιαν στις 8/4).
            Ο αντιαμερικανισμός τσούζει (και όχι μόνο στη Γαλλία ή στην Ελλάδα), καθώς μπορεί να οδηγήσει σε συνολική αμφισβήτηση της Νέας Παγκόσμιας Τάξης. Οι έλληνες διανοούμενοι μπορούν να συμβάλουν αν όχι στη μεταστροφή της λαϊκής αντιαμερικανικής διάθεσης, τουλάχιστον στο μπόλιασμά της με μικρές αλλά σωτήριες δόσεις ελληνορθοδοξίας, φιλανθρωπίας και “αναδελφισμού”, στον εκφυλισμό της σε χυδαία αντι-κλιντονική δαιμονολογία –γι’ αυτό και ο Νίκολας Μπερνς και οι θαλαμηπόλοι του Μαξίμου έχουν ξεσχιστεί να τραπεζώνουν (κυριολεκτικά και όχι μεταφορικά) άτακτους, ανήσυχους διανοούμενους, δημοσιογράφους και καλλιτέχνες και να τους τραβούν τρυφερά το αυτί, ώστε να βάλουν νερό στο αντιαμερικανικό –όχι όμως και αντισημιτικό- κρασί τους.

(ΠΡΙΝ, 18/4/1999)

0 Responses to "Διανοούμενοι και Νέα Τάξη"

Δημοσίευση σχολίου