11:10 μ.μ.
To μυθιστόρημα Δεκεμβριανή
νύχτα (1979) του Παντελή Καλιότσου,
το οποίο επανεκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Πατάκη, ΔΕΝ είναι καλοκαιρινό
ανάγνωσμα, δεν συνδυάζεται με ξαπλώστρα, αντιηλιακό και καραβάκι της γραμμής.
Όχι πως είναι ψυχοπλακωτικό, απλώς δεν έχει τίποτα το λαϊφσταϊλίστικο, το
δήθεν, το χαζοχαρούμενο.
Η δράση αρχίζει ένα
καυτό μεσημέρι του Ιουλίου του 1944 και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του ίδιου
χρόνου. Ο τόπος είναι η Αθήνα, η καρδιά της πόλης, και οι ήρωες του βιβλίου
είναι «πέντε εργάτες της πίσσας»: ο Γιούρας, ο Αντουάν, ο Πατρώνιος, ο Σάκουλας
και ο Βαρς. Άντρες νέοι που τους γέρασαν απότομα οι κακουχίες και η πείνα της
Κατοχής. Άντρες λαϊκοί, άλλοι πιο
έξυπνοι και υποψιασμένοι, άλλοι πιο αφελείς, που ζουν σε λαϊκές γειτονιές,
συναναστρέφονται λαϊκούς ανθρώπους και ζουν στο πετσί τους τα γεγονότα του
Δεκέμβρη.
H Δεκεμβριανή νύχτα, που το 1979 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο
Μυθιστορήματος, δεν είναι ένα κλασικό δείγμα αντιστασιακής λογοτεχνίας, με
ατσάλινους λαϊκούς αγωνιστές, οσίους και μάρτυρες. Όπως και στην πραγματική
ζωή, έτσι και εδώ η μικρότητα, η ασυννενοησία, ο εγωισμός, οι μονομανίες
χαρακτηρίζουν και την εργατική τάξη… μόνο που πλάι σε αυτές τις ιδιότητες και
τα φαινόμενα υπάρχουν και άλλες.
Το βιβλίο
εντυπωσιάζει με τους ζωντανούς, σπαρταριστούς διαλόγους του, καθώς και με το
πικρό (αλλά ποτέ κλαψιάρικο) χιούμορ του. Η οδύνη εναλλάσσεται με το πείσμα, η
απάθεια με την αξιοπρέπεια και τη μαχητικότητα, ενώ η Ιστορία, με κεφαλαίο «Ι»
μαζί με την πόλη είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο δρουν τα πρόσωπα. Και μιλάμε
για μια πόλη χωρίς γιωταχί και πολυκατοικίες, όπου οι άνθρωποι συνήθως
κυκλοφορούσαν με «το τραμ των δύο» (των δύο ποδιών). Εδώ ο Ιλισός, που η κοίτη
του ήταν τότε ανοιχτή, δεν δίνει τροφή για νοσταλγία για μελιστάλαχτες
περιγραφές: είναι «το ποτάμι των αποβλήτων» και «η μαύρη γραμμή των υπονόμων
είναι η μεθόριος των τάξεων» σε ένα τοπίο ωραίο μα και βρομερό.
Με λίγα λόγια, ένα
βιβλίο μοντέρνο, σκληρό και πολύτιμο για όποιον αγαπά την Ιστορία και, πιο πολύ
από την Ιστορία και τα κινήματα, αγαπά τους ανθρώπους που γράφουν την Ιστορία,
που φτιάχνουν τα κινήματα.
20/8/06, ΠΡΙΝ
0 Responses to "Η νέα έκδοση της Δεκεμβριανής νύχτας"
Δημοσίευση σχολίου