3:08 π.μ.
H δικτατορία των
αριθμών οδηγεί στο συντηρητισμό και την ομοιομορφία.
Κάθε μέρα, μέσω
e-mail, φτάνουν στα κανάλια οι πίνακες της AGB που παρομοιάζουν τις
αυξομειώσεις της τηλεθέασης τέταρτο το τέταρτο μέχρι και λεπτό το λεπτό. Αυτοί
οι πίνακες γίνονται η λυδία λίθος των αλχημιστών, χάρη σ’ αυτούς ξεχωρίζει ο
τενεκές από το χρυσάφι. Και χρυσάφι είναι ό,τι προσελκύει τη διαφήμιση.
“Πάντων χρημάτων
[δηλαδή πραγμάτων] μέτρον εστίν άνθρωπος”, έλεγε ο Πρωταγόρας. Στην τηλεόραση,
το μέτρο όλων των ανθρώπων είναι τα νούμερα, που μεταφράζονται σε διαφημιστικά
έσοδα. Στο τηλεοπτικό χρηματιστήριο δεν υπάρχουν καλές και κακές εκπομπές, αλλά
μόνον επιτυχημένες, αδιάφορες και αποτυχημένες. Καλό δελτίο ειδήσεων δεν είναι
αυτό που μας προσφέρει πολλές πληροφορίες, που μας ενημερώνει για το τι
συμβαίνει στην Ελλάδα και στον κόσμο, αλλά εκείνο που σημειώνει υψηλή τηλεθέαση, ακόμα και αν περιλαμβάνει
μόνον ένα (1) και μοναδικό θέμα! Στο μονοκομματικό κράτος της ΑΜ του
παρουσιαστή αντιστοιχεί το μονοθεματικό δελτίο, μια πατέντα που θα μείνει στην
ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης και κάποτε θα αναφέρεται σαν παράδειγμα προς
αποφυγή. Πολυπρόσωπο το πάνελ, εντυπωσιακές οι κόντρες, φανταχτερό το
περιτύλιγμα, αλλά εξαιρετικά φτωχό το περιεχόμενο.
Δύσκολα θα
συναντήσουμε στα τηλεοπτικά προγράμματα το μεράκι, αυτήν την ιδιότητα την οποία
κανένα τμήμα μάρκετινγκ δεν την εξασφαλίζει, ενώ το ταλέντο και το πάθος συχνά
υπακούουν στο νόμο της αρπαχτής. Όταν όμως το μεράκι έρχεται στο φως, όλοι το
αναγνωρίζουν –και ας μην το μετρούν τα μηχανάκια της AGB. Μεράκι έχουν αρκετές
εκπομπές έρευνας, ενώ άλλες είναι απλώς διεκπεραιωτικές. Μεράκι έχουν κάποια
ντοκιμαντέρ διαμάντια, μεράκι (και καημό) έχουν κάποιες σατιρικές εκπομπές,
παρ’ όλο που οι αδυσώπητοι τηλεοπτικοί χρόνοι δεν επιτρέπουν πάντα στους
συντελεστές τους να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους. Μεράκι είχαν κάποιες
τηλεοπτικές κωμωδίες που άντεξαν στο χρόνο (π.χ., οι “Απαράδεκτοι”) και κάποια
δραματικά σίριαλ που στηρίχτηκαν σε κλασικά έργα της ελληνικής πεζογραφίας. Και
όταν το πάθος συνυπάρχει με τη γνώση και το χιούμορ, το αποτέλεσμα μπορεί να
είναι εκρηκτικό.
Οι μετρήσεις
τηλεθέασης διευκολύνουν τη διανομή της διαφημιστικής πίτας, όμως δεν είναι όλα
τα μεγέθη μετρήσιμα. Π.χ., η βλακεία δεν είναι μετρήσιμο μέγεθος, όπως δεν
είναι η έμπνευση και η πρωτοτυπία. Η μανία της μετρησιμότητας, η δικτατορία των
αριθμών οδηγεί τελικά στο συντηρητισμό και την ομοιομορφία. Η μια εκπομπή
μιμείται την άλλη (π.χ., ριάλιτι και τηλεβεγγέρες), ενώ η τόλμη και η
καινοτομία αποφεύγονται ή εξορίζονται σε νησίδες της άγονης χρονικής γραμμής.
Οι πολιτιστικές εκπομπές είναι είδος προς εξαφάνιση στα ιδιωτικά κανάλια, ενώ
στα κρατικά συχνά γυρίζονται με τόσο πενιχρά μέσα (συζητησούλες στο στούντιο)
που καταντούν πληκτικές και άνοστες.
Έχουμε λαμπερά
σόου, έχουμε έμπειρους και λαμπερούς τηλεστάρ, όμως ό,τι λάμπει δεν είναι
χρυσός. Τα μηχανάκια μετρούν τη λάμψη του ακριβοπληρωμένου τενεκέ και
ταυτόχρονα διαιωνίζουν την κυριαρχία του. Εκτός από την κρίση των αριθμών
(εισαγγελικό πόρισμα κατά της AGB), υπάρχει και η κρίση του περιεχομένου της
τηλεόρασης, όπως και η “δομική” εκκρεμότητα της αδειοδότησης των ιδιωτικών
καναλιών –και οι δύο τελευταίες κρίσεις μάς βοηθούν να κατανοήσουμε την πρώτη.
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ένθετο
“tv”, 9/4/06)
0 Responses to "Το μεράκι και η AGB (9/4/206)"
Δημοσίευση σχολίου