Και όμως, μια φυσική καταστροφή, όπως αυτή που έπληξε τη Νοτιοανατολική Ασία, είναι δυνατό να έχει σπόνσορα, έστω και αφανή, και στην προκειμένη περίπτωση αυτός είναι οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και οι βιομηχανίες που παράγουν βιντεοκάμερες, λαπτόπ και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Για πρώτη φορά τα μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία (Ασοσιέιτεντ Πρες, Ρόιτερς, BBC) δεν στηρίχτηκαν τόσο στους κατά τόπους ανταποκριτές, στους απεσταλμένους τους και στα τηλεοπτικά συνεργεία τους, όσο στο οπτικό υλικό των παραθεριστών, στα βίντεο που τραβήχτηκαν από ερασιτεχνικές βιντεοκάμερες και απεικόνιζαν το τσουνάμι και τις επιπτώσεις του. Στη Βρετανία, άνθρωποι των πρακτορείων και των καναλιών είχαν ακροβολιστεί στις αίθουσες αφίξεων των αεροδρομίων Χίθροου και Γκάτγουικ και περικύκλωναν τους επιβάτες που έρχονταν από τις πληγείσες χώρες. Κι ενώ μέχρι τώρα οι ερασιτέχνες σκηνοθέτες παζάρευαν τα οπτικά ντοκουμέντα που παραχωρούσαν στα κανάλια, αυτή τη φορά κανείς δεν διανοήθηκε να ζητήσει χρήματα –τουλάχιστον αυτή είναι η επίσημη εκδοχή.

         Η αρχή της διάδρασης στην πράξη; Οι αυτόπτες μάρτυρες της καταστροφής γίνονται και οι φορείς της διάδοσης της είδησης, όχι μέσα από τις προφορικές ή γραπτές τους μαρτυρίες, αλλά μέσω των εικόνων που οι ίδιοι απαθανάτισαν. Καθώς οι περισσότεροι τουρίστες εκείνων των περιοχών ήταν υψηλού εισοδήματος, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός τους ήταν πανάκριβος και σύγχρονος και τα πλάνα τους είχαν «επαγγελματική ποιότητα». Κολοσσιαία η διαφορά σε σύγκριση με τους περιηγητές και τους εξερευνητές του 19ου και των προηγούμενων αιώνων που απλώς κατέγραφαν σε κάποιο ημερολόγιο τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις τους ή τους συνόδευε κάποιος ζωγράφος που σχεδίαζε τοπία, ανθρώπους και μνημεία.

         Όμως παρά τη συναισθηματική της φόρτιση, η εικόνα, έστω και η κινούμενη, είναι δισδιάστατη. Στα χρονικά των παλαιότερων περιηγητών βρίσκουμε πλήθος πληροφορίες για τους τόπους που επισκέπτονταν: δημογραφικές, γεωγραφικές, οικονομικές, λαογραφικές, ιστορικές, όμως τα συγκλονιστικά βίντεο των τουριστών θύμιζαν χολιγουντιανή ταινία καταστροφής ή ντοκιμαντέρ του Νάσιοναλ  Τζεογκράφικ. Η μεγάλη καταστροφή πήρε τα χαρακτηριστικά ριάλιτι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η παγκόσμια συμπαράσταση στα θύματα είναι επίπεδη και δισδιάστατη. Απλώς πολύ εύκολα αυτή η συγκίνηση μπορεί να παραχωρήσει τη θέση της σε κάποια άλλη, που ίσως να τη συνοδεύουν ακόμα πιο συγκλονιστικές εικόνες.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 7/1/2005)

Αποστολή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου BlogThis!Κοινοποίηση στο XΜοιραστείτε το στο FacebookΚοινοποίηση στο Pinterest

Posted In Επικαιρότητα | 0 comments | edit