12:20 μ.μ.
Αξίζει να διαβαστεί από εκείνους που αγαπούν τους ανθρώπους και τις μικρές ιστορίες τους, που ενδιαφέρονται για τη Μεγάλη Ιστορία.
To Yιός συμμορίτου είναι μια μαρτυρία, ένα βιβλίο
150 σελίδων, γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο. Ο αφηγητής, Κυριάκος Αθανασίου, που
γεννήθηκε στις αρχές του Εμφυλίου σε ένα αρβανιτοχώρι της Βοιωτίας, από πατέρα
ντόπιο και μητέρα Αρμένισσα, μιλά για τα γνωστά πέτρινα χρόνια –πέτρινα στην
κυριολεξία, αφού ο πετροπόλεμος έπεφτε σύννεφο, μόνο που πιο πολύ από τις
πέτρες, που περνούσαν σύριζα από το κεφάλι του, τον πείραζε η λέξη
«παλιοκομμουνιστή» που του την πετούσαν μαζί με το «μπαστάρντο, κακούργο» και
άλλες βρισιές στα αρβανίτικα.
Μαυρομμάτι, ένα
χωριό χιλίων κατοίκων, εκ των οποίων το 80% περίπου πρέπει να ήταν οργανωμένο
στο ΕΑΜ (η κομματική οργάνωση του χωριού αριθμούσε 200 μέλη). Ο αφηγητής επιστρέφει στο βλέμμα του παιδιού, στις
αρχές του ΄50, και περιγράφει ό,τι ζούσε και καταλάβαινε τότε, αναπλάθοντας και
το πρόσφατο «πριν» του χωριού και της οικογένειάς του. Θα περίμενε κανείς πως
μια μικρή κοινωνία με τέτοια συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση θα ήταν ο
παράδεισος της ελευθερίας, της «ανεκτικότητας», όπως λέμε σήμερα. Αμ δε…
Το μεγαλείο της
προσφοράς στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα μπορεί να συνυπάρχει με τις πιο
καθυστερημένες αντιλήψεις στην προσωπική και οικογενειακή ζωή, όπως γι’ άλλη
μια φορά διαπιστώνουμε. Ο συγγραφέας περιγράφει εκπληκτικά τη βουβαμάρα, το
πάγωμα που έπεσε στο χωριό μετά
την ήττα. Αν εξαιρέσουμε τους σκοτωμένους, τους εκτελεσμένους, αυτούς που
έγιναν Χίτες, «οι υπόλοιποι προσπαθούσαν να επιβιώσουν σε μια κοινωνία που τους
παρακολουθούσε άγρυπνα. Και επιβίωση αυτήν την εποχή, σημαίνει κάνω το χαζό,
δεν ανακατεύομαι στην πολιτική, άμα λάχει κρεμάω και τη φωτογραφία του βασιλιά
στο σπίτι μου ή στο μαγαζί μου».
Απλό αλλά όχι
απλοϊκό, συγκινητικό αλλά όχι μελό, το «Υιός συμμορίτου» θα μπορούσε να γίνει
μια έξοχη κινηματογραφική ταινία. Όχι για το συνταρακτικό της πλοκής, αλλά για
την αλήθεια του, μια αλήθεια πικρή αλλά γραμμένη με αγάπη, χωρίς εξωραϊσμούς.
Αξίζει να διαβαστεί από εκείνους που αγαπούν τους ανθρώπους και τις μικρές
ιστορίες τους, που ενδιαφέρονται για τη Μεγάλη Ιστορία. Ο συγγραφέας, καθηγητής
σήμερα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μας χαρίζει ένα ανεκτίμητο
δώρο. Στο χέρι μας είναι το αν θα το ξετυλίξουμε.
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής ιστορίας, Μαρτυρίες ΙΙ
Eκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2003, σελ. 154.
(ΠΡΙΝ, 30-10-2004)
(ΠΡΙΝ, 30-10-2004)
0 Responses to "Κυριάκος Αθανασίου, "Υιός συμμορίτου""
Δημοσίευση σχολίου